Current Affairs 12 September 2025 |
| 1. India reached a milestone in literacy in 2025. The subject for International Literacy Day was “Promoting Literacy in the Digital Era,” and the Ministry of Education took part. Himachal Pradesh became the fifth State/UT to get complete functional literacy. This comes after Tripura, Mizoram, Goa, and Ladakh. The event raised attention to India’s rising literacy rate and the changing meaning of literacy in today’s world. Advertisement
२०२५ मध्ये भारताने साक्षरतेमध्ये एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला. आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिनाचा विषय “डिजिटल युगात साक्षरतेला प्रोत्साहन देणे” हा होता आणि शिक्षण मंत्रालयाने त्यात भाग घेतला. हिमाचल प्रदेश हे पूर्ण कार्यात्मक साक्षरता मिळवणारे पाचवे राज्य/केंद्रशासित प्रदेश बनले. त्रिपुरा, मिझोरम, गोवा आणि लडाख नंतर हे राज्य आले आहे. या कार्यक्रमाने भारतातील वाढत्या साक्षरता दराकडे आणि आजच्या जगात साक्षरतेच्या बदलत्या अर्थाकडे लक्ष वेधले. |
| 2. The Sample Registration System (SRS) report for 2021–2023 says that Kerala’s maternal mortality ratio (MMR) has gone up from 18 to 30 per 100,000 live births. This rise is a result of maternal deaths associated to COVID-19 and changes in the state’s population. Even though this rise has happened, Kerala and Andhra Pradesh presently have the lowest MMR among all Indian states. २०२१-२०२३ च्या नमुना नोंदणी प्रणाली (SRS) अहवालात असे म्हटले आहे की केरळमधील माता मृत्युदर (MMR) दर १००,००० जन्मांमागे १८ वरून ३० पर्यंत वाढला आहे. ही वाढ COVID-19 शी संबंधित माता मृत्युदर आणि राज्याच्या लोकसंख्येतील बदलांमुळे झाली आहे. जरी ही वाढ झाली असली तरी, केरळ आणि आंध्र प्रदेशमध्ये सध्या सर्व भारतीय राज्यांमध्ये सर्वात कमी MMR आहे. |
| 3. Under the National Clean Air Programme (NCAP), the 2025 Swachh Vayu Survekshan survey assessed Indian cities based on how well they were working to improve air quality. Indore, India’s cleanest city, came in first in the category with more than a million people, even though PM10 pollution levels went up a little. The survey is more about taking meaningful steps to stop pollution than just measuring pollution levels. राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रम (NCAP) अंतर्गत, २०२५ च्या स्वच्छ वायु सर्वेक्षण सर्वेक्षणात भारतीय शहरे हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी किती चांगले काम करत आहेत यावर आधारित मूल्यांकन केले गेले. भारतातील सर्वात स्वच्छ शहर इंदूर, दहा लाखांहून अधिक लोकांसह श्रेणीत प्रथम क्रमांकावर आले, जरी PM10 प्रदूषण पातळी थोडी वाढली असली तरी. सर्वेक्षण केवळ प्रदूषण पातळी मोजण्यापेक्षा प्रदूषण थांबवण्यासाठी अर्थपूर्ण पावले उचलण्याबद्दल आहे. |
| 4. India is now looking into mixing isobutanol with diesel after failing to make ethanol-diesel work. This shows how hard the government is working to promote biofuels to help farmers, cut down on oil imports, and make sure energy consumption is sustainable. इथेनॉल-डिझेलला काम देण्यात अपयशी ठरल्यानंतर भारत आता डिझेलमध्ये आयसोब्युटेनॉल मिसळण्याचा विचार करत आहे. यावरून असे दिसून येते की सरकार शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी, तेल आयात कमी करण्यासाठी आणि ऊर्जेचा वापर शाश्वत राहावा यासाठी जैवइंधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी किती कठोर परिश्रम करत आहे. |
| 5. Scientists have found two new types of black aspergillus (Aspergillus dhakephalkarii and Aspergillus patriciawiltshireae) in the Western Ghats. This is India’s first investigation of this group utilizing advanced polyphasic taxonomy. शास्त्रज्ञांना पश्चिम घाटात काळ्या अॅस्परगिलसचे दोन नवीन प्रकार (अॅस्परगिलस ढाकेफलकरी आणि अस्परगिलस पॅट्रिशियाविल्टशायराई) सापडले आहेत. प्रगत पॉलीफेसिक वर्गीकरणाचा वापर करून या गटाचा हा भारतातील पहिलाच शोध आहे. |
| 6. The Defense Minister sent out “Samudra Pradakshina,” the world’s first-ever all-women sailing expedition around the world with members of all three branches of the military. It represents Nari Shakti, the unity of the Armed Forces, Aatmanirbhar Bharat, and India’s marine vision. संरक्षणमंत्र्यांनी “समुद्र प्रदक्षिणा” ही जगातील पहिलीच महिला नौकानयन मोहीम पाठवली, ज्यामध्ये लष्कराच्या तिन्ही शाखांच्या सदस्यांचा समावेश होता. ही मोहीम नारी शक्ती, सशस्त्र दलांची एकता, आत्मनिर्भर भारत आणि भारताच्या सागरी दृष्टिकोनाचे प्रतिनिधित्व करते. |
| 7. India is seeing more cases of dengue, chikungunya, and Zika, which are spread by Aedes mosquitoes. However, the government still relies on less effective fumigation. Experts want people to safeguard themselves, communities to take action, and new, cheap ways to do things. भारतात एडीस डासांमुळे पसरणाऱ्या डेंग्यू, चिकनगुनिया आणि झिका या आजारांचे रुग्ण अधिक आढळत आहेत. तथापि, सरकार अजूनही कमी प्रभावी धुरीकरणावर अवलंबून आहे. लोकांनी स्वतःचे रक्षण करावे, समुदायांनी कारवाई करावी आणि नवीन, स्वस्त मार्गांनी काम करावे अशी तज्ञांची इच्छा आहे. |
| 8. The Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana (PMMSY), which started in 2020, has made a huge difference on India’s fishing industry. The plan has made the sector more environmentally friendly, economically sound, and socially inclusive as it reaches the end of its fifth year. There has been a huge increase in production, infrastructure has gotten better, and thousands of people have been given the tools they need to make a living. The government’s choice to keep the program going until 2025–26 shows that they are still committed to this important area. २०२० मध्ये सुरू झालेल्या प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेने (PMMSY) भारताच्या मासेमारी उद्योगात मोठा फरक पाडला आहे. या योजनेमुळे हे क्षेत्र पाचव्या वर्षाच्या अखेरीस अधिक पर्यावरणपूरक, आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि सामाजिकदृष्ट्या समावेशक बनले आहे. उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे, पायाभूत सुविधा सुधारल्या आहेत आणि हजारो लोकांना उपजीविकेसाठी आवश्यक असलेली साधने देण्यात आली आहेत. २०२५-२६ पर्यंत हा कार्यक्रम सुरू ठेवण्याचा सरकारचा निर्णय दर्शवितो की ते अजूनही या महत्त्वाच्या क्षेत्रासाठी वचनबद्ध आहेत. |
चालू घडामोडी: Current Affairs 12 September 2025
Chalu Ghadamodi 12 September 2025
Related Posts
2014–2026