Current Affairs 30 August 2025 |
| 1. New research shows that the changes in rainfall in India that are projected by 2040 are already happening. This shows accelerated global warming is impacting monsoon patterns sooner than predicted. There are a lot more intense rain events happening now than there used to be. These fast changes are too much for current climate models to keep up with. Scientists say that climate models need to be updated right now so that they can better foresee and deal with future hazards. Advertisement
नवीन संशोधनातून असे दिसून आले आहे की २०४० पर्यंत भारतात पावसाळ्यात होणारे बदल आधीच घडत आहेत. यावरून असे दिसून येते की जागतिक तापमानवाढीचा वेग वाढल्याने मान्सूनच्या स्वरूपावर अंदाजापेक्षा लवकर परिणाम होत आहे. पूर्वीपेक्षा आता खूप जास्त तीव्र पावसाच्या घटना घडत आहेत. सध्याच्या हवामान मॉडेल्सना हे जलद बदल लक्षात ठेवणे खूप कठीण आहे. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की हवामान मॉडेल्सना आत्ताच अपडेट करणे आवश्यक आहे जेणेकरून ते भविष्यातील धोक्यांचा चांगल्या प्रकारे अंदाज घेऊ शकतील आणि त्यांना सामोरे जाऊ शकतील. |
| 2. The Union Ministry of Power revealed the State Energy Efficiency Index (SEEI) 2024. For the fiscal year 2023-24, Maharashtra is ranked first among 36 states and Union Territories (UTs). The index shows how energy-efficient different sectors are and gives India information that will help it meet its target of net-zero emissions by 2070 and a 45% decline in emissions intensity by 2030. केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालयाने राज्य ऊर्जा कार्यक्षमता निर्देशांक (SEEI) २०२४ जाहीर केला. २०२३-२४ या आर्थिक वर्षासाठी, महाराष्ट्र ३६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये (UT) प्रथम क्रमांकावर आहे. हा निर्देशांक विविध क्षेत्रे किती ऊर्जा-कार्यक्षम आहेत हे दर्शवितो आणि भारताला २०७० पर्यंत निव्वळ-शून्य उत्सर्जनाचे आणि २०३० पर्यंत उत्सर्जन तीव्रतेत ४५% घट करण्याचे लक्ष्य पूर्ण करण्यास मदत करणारी माहिती देतो. |
| 3. Recent advances in artificial intelligence have led to the development of the Hierarchical Reasoning model (HRM), a new brain-inspired AI paradigm. Researchers at Sapient in Singapore built HRM, which is different from the conventional large language model (LLM) architecture that AI companies like OpenAI and Anthropic utilize. Even though HRM is small and doesn’t have much training data, it has done better on some of the hardest tests for artificial general intelligence (AGI). कृत्रिम बुद्धिमत्तेतील अलिकडच्या प्रगतीमुळे हायरार्किकल रिझनिंग मॉडेल (HRM) विकसित झाले आहे, जो मेंदू-प्रेरित एक नवीन AI प्रतिमान आहे. सिंगापूरमधील सेपिएंट येथील संशोधकांनी HRM तयार केले आहे, जे OpenAI आणि Anthropic सारख्या AI कंपन्या वापरत असलेल्या पारंपारिक लार्ज लँग्वेज मॉडेल (LLM) आर्किटेक्चरपेक्षा वेगळे आहे. जरी HRM लहान आहे आणि त्याच्याकडे जास्त प्रशिक्षण डेटा नाही, तरीही त्याने कृत्रिम सामान्य बुद्धिमत्ता (AGI) साठी काही कठीण चाचण्यांमध्ये चांगले काम केले आहे. |
| 4. Japan has recently released an AI-generated video simulating an eruption of Mount Fuji. The video depicts ash clouds covering Tokyo, disrupting transport and communication, and causing power outages. It advises residents to prepare by stocking food and wearing protective gear. The release coincides with Volcano Disaster Prevention Day, as part of Japan’s ongoing efforts to raise awareness about volcanic hazards despite no immediate eruption threat. जपानने अलिकडेच माउंट फुजीच्या उद्रेकाचे अनुकरण करणारा एक एआय-जनरेटेड व्हिडिओ प्रसिद्ध केला आहे. या व्हिडिओमध्ये टोकियोला व्यापून टाकणारे राखेचे ढग दाखवले आहेत, ज्यामुळे वाहतूक आणि दळणवळण विस्कळीत झाले आहे आणि वीजपुरवठा खंडित झाला आहे. त्यात रहिवाशांना अन्न साठवून आणि संरक्षक उपकरणे घालून तयारी करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. ज्वालामुखी आपत्ती निवारण दिनानिमित्त हे प्रकाशन प्रसिद्ध करण्यात आले आहे, जो जपानच्या ज्वालामुखीच्या धोक्यांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्याच्या चालू प्रयत्नांचा एक भाग आहे, जरी त्वरित उद्रेकाचा धोका नसला तरी. |
| 5. The education system in India is changing quickly. A recent government poll found that almost one in three pupils now go to private coaching or tutoring after school. Shadow schooling is changing the way kids learn, especially in cities. The Ministry of Statistics and Programme Implementation’s Comprehensive Modular Survey (CMS) shows big differences in the way education is done, how much it costs, and where the money comes from in rural and urban areas. भारतातील शिक्षण व्यवस्था झपाट्याने बदलत आहे. अलिकडच्या सरकारी सर्वेक्षणात असे आढळून आले आहे की जवळजवळ तीनपैकी एक विद्यार्थी आता शाळेनंतर खाजगी कोचिंग किंवा ट्यूशनला जातो. शॅडो स्कूलिंगमुळे मुलांची शिकण्याची पद्धत बदलत आहे, विशेषतः शहरांमध्ये. सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या व्यापक मॉड्यूलर सर्वेक्षणात (सीएमएस) ग्रामीण आणि शहरी भागात शिक्षण कसे दिले जाते, त्याचा खर्च किती येतो आणि पैसे कुठून येतात यामध्ये मोठे फरक दिसून येतात. |
| 6. Getting access to clean water and sanitation will still be a big problem around the world in 2025. The World Health Organization (WHO) and UNICEF recently released a report that says that even if things have gotten better since 2000, there are still big differences. Countries with low incomes have the hardest time getting rid of open defecation and making sure that water and sanitation are safely managed. This makes it harder to reach Sustainable Development Goal 6 (SDG 6), which calls for everyone to have access by 2030. २०२५ मध्येही जगभरात स्वच्छ पाणी आणि स्वच्छता ही एक मोठी समस्या असेल. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि युनिसेफने अलीकडेच एक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे ज्यामध्ये म्हटले आहे की २००० पासून परिस्थिती सुधारली असली तरी, अजूनही मोठे फरक आहेत. कमी उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये उघड्यावर शौचास जाणे बंद करणे आणि पाणी आणि स्वच्छता सुरक्षितपणे व्यवस्थापित केली जाते याची खात्री करणे सर्वात कठीण आहे. यामुळे शाश्वत विकास ध्येय ६ (SDG ६) गाठणे कठीण होते, ज्यामध्ये २०३० पर्यंत सर्वांना प्रवेश मिळावा असे म्हटले आहे. |
| 7. The United States got rid of the De Minimis exception on August 29, 2025. This law let shipments worth less than $800 per person per day into the US without having to pay taxes or duties. The shift has messed up mail and online shopping between India and the US. From August 25, 2025, India Post stopped most mail services to the US. The new rules mean that all shipments will have to go through harsher customs procedures and pay higher fees. This will affect both businesses and consumers. २९ ऑगस्ट २०२५ रोजी अमेरिकेने डी मिनिमिस अपवाद काढून टाकला. या कायद्यामुळे दररोज प्रति व्यक्ती ८०० डॉलर्सपेक्षा कमी किमतीच्या वस्तू अमेरिकेत कर किंवा शुल्क न भरता येऊ शकत होत्या. या बदलामुळे भारत आणि अमेरिका यांच्यातील मेल आणि ऑनलाइन शॉपिंगमध्ये गोंधळ उडाला आहे. २५ ऑगस्ट २०२५ पासून, इंडिया पोस्टने अमेरिकेला जाणाऱ्या बहुतेक मेल सेवा बंद केल्या. नवीन नियमांचा अर्थ असा आहे की सर्व शिपमेंटना कठोर सीमाशुल्क प्रक्रियांमधून जावे लागेल आणि जास्त शुल्क भरावे लागेल. याचा परिणाम व्यवसाय आणि ग्राहक दोघांवरही होईल. |
| 8. From August 25 to 28, 2025, the Indian Army’s Spear Corps and the Indo-Tibetan Border Police (ITBP) held a big joint firepower exercise called Achook Prahar in central Arunachal Pradesh. This training put them through their paces in terms of combat readiness and working together in a fake battlefield. The drill showed that the military could work together in high-altitude terrain by using mortars, machine guns, rockets, and grenades all at once. २५ ते २८ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान, भारतीय लष्कराच्या स्पीअर कॉर्प्स आणि इंडो-तिबेटीयन बॉर्डर पोलिस (ITBP) यांनी अरुणाचल प्रदेशच्या मध्यवर्ती भागात ‘अचूक प्रहार’ नावाचा एक मोठा संयुक्त अग्निशमन सराव आयोजित केला. या प्रशिक्षणामुळे त्यांना लढाईची तयारी आणि बनावट युद्धभूमीवर एकत्र काम करण्याच्या बाबतीत त्यांच्या प्रगतीचा अनुभव मिळाला. या सरावातून असे दिसून आले की लष्कर एकाच वेळी मोर्टार, मशीन गन, रॉकेट आणि ग्रेनेड वापरून उंचावरच्या प्रदेशात एकत्र काम करू शकते. |
चालू घडामोडी: Current Affairs 30 August 2025
Chalu Ghadamodi 30 August 2025
Related Posts
2014–2026