Current Affairs 30 January 2026

नुकत्याच संपन्न झालेल्या भारत-युरोपियन युनियन मुक्त व्यापार करारानुसार, युरोपियन युनियनच्या बँका पुढील चार वर्षांत भारतात १५ शाखा उघडू शकतील. वाणिज्य मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की, हे पाऊल देशांतर्गत स्थिरता आणि राष्ट्रीय हितांचे संरक्षण करत भारताच्या वित्तीय सेवा क्षेत्राचे काळजीपूर्वक केलेले उदारीकरण आहे.

सक्तवसुली संचालनालयाने एका रिअल इस्टेट फर्मशी संबंधित १२६ कोटी रुपयांच्या मनी लाँड्रिंग प्रकरणात पुरवणी अभियोग तक्रार दाखल करून आपला तपास तीव्र केला आहे. घर खरेदीदारांच्या पैशांच्या कथित गैरवापरावर आणि गुन्हेगारीतून मिळालेला पैसा तयार करण्यासाठी व लपवण्यासाठी स्तरित आर्थिक व्यवहारांच्या वापरावरील एजन्सीचे लक्ष या कारवाईमुळे अधोरेखित होते.

निपाह विषाणूचा प्रसार होण्याच्या भीतीमुळे किर्गिस्तानने भारतातून प्राणी आणि पशुजन्य उत्पादनांना देशात प्रवेश देण्यास बंदी घातली आहे. या मध्य आशियाई देशाने आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी आरोग्य तपासणीचे नियमही अधिक कठोर केले आहेत, जे दर्शवते की भारतात या झुनोटिक आजाराची नवीन प्रकरणे समोर आल्यानंतर ते अधिक सावधगिरी बाळगत आहेत.

जानेवारीच्या मध्यात, लडाखमधील हॅनले येथील रात्रीचे आकाश एका भीतीदायक रक्त-लाल रंगाचे झाले. यामुळे लोक आश्चर्यचकित झाले आणि सोशल मीडियावर नॉर्दर्न लाइट्ससारख्या दिसणाऱ्या चित्रांचा पूर आला. तथापि, शास्त्रज्ञ यावर जोर देत आहेत की हा देखावा केवळ एक दुर्मिळ दृश्य चमत्कार नव्हता. हे एक संकेत होते की सूर्य खूप सक्रिय होता, ज्याचे पृथ्वीवरील तंत्रज्ञानावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.

१४ वर्षांच्या खंडानंतर, पाकिस्तान आणि बांगलादेश आता पुन्हा एकदा एकमेकांकडे थेट विमान प्रवास करू शकत आहेत. त्यांच्या संबंधांमधील हे एक छोटे पण महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. गुरुवारी बिमान बांगलादेश एअरलाइन्सच्या ढाका-कराची विमानाने २०१२ पासून लागू असलेल्या निलंबनाची समाप्ती केली.

तैवानने आपल्या स्वतःच्या पाणबुडीची पहिली पाण्याखालील सागरी चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहे. चीनविरुद्ध सागरी प्रतिबंधक क्षमता मजबूत करण्याच्या प्रयत्नांमध्ये हे एक मोठे पाऊल आहे. या प्रदेशात तणाव वाढत असताना आणि बेटाभोवती चिनी नौदलाची हालचाल सुरू असताना, तैवानच्या लष्कराचे आधुनिकीकरण करण्याच्या योजनेचा ही चाचणी एक महत्त्वाचा भाग आहे.

कर्नाटक सरकारने म्हटले आहे की, नवीन तंत्रज्ञानाला जबाबदार मार्गाने विकसित होण्यास मदत करण्यासाठी ते कर्नाटक नावीन्य कायद्यांतर्गत एक नियामक सँडबॉक्स चौकट स्थापन करेल. भारताची डिजिटल वाढ वेगाने होत आहे, याचे मुख्य कारण म्हणजे ग्रामीण भागातील अधिक लोकांना इंटरनेट मिळत आहे आणि अधिक लोक कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित सेवांचा वापर करत आहेत.

चीनने पुढील पाच वर्षांत अंतराळात आधारित कृत्रिम बुद्धिमत्ता डेटा सेंटर्स उभारण्याच्या मोठ्या योजना जाहीर केल्या आहेत. यामुळे अंतराळातील सामरिक वर्चस्वाच्या शर्यतीत एका नवीन टप्प्याची सुरुवात झाली आहे. सरकारी माध्यमांनी या उपक्रमाची घोषणा केली आहे, ज्यामुळे बीजिंगची थेट अमेरिकेच्या प्रयत्नांशी स्पर्धा निर्माण झाली आहे. पृथ्वीवरील ऊर्जेच्या मर्यादा वाढत असल्याने, जास्त ऊर्जा वापरणाऱ्या एआय कंप्यूटिंगला पृथ्वीबाहेर हलवण्याचे प्रयत्न अमेरिका करत आहे.

Current Affairs 29 January 2026

गुगल डीपमाइंडने अल्फाजिनोम नावाची एक नवीन एआय प्रणाली जारी केली आहे, जी शास्त्रज्ञांना डीएनए उत्परिवर्तन आणि त्यांचा सजीवांवर कसा परिणाम होतो याबद्दल अधिक जाणून घेण्यास मदत करेल. ही घोषणा २८ जानेवारी, २०२६ रोजी ‘नेचर’ या वैज्ञानिक नियतकालिकात हे संशोधन प्रकाशित करण्यासोबतच करण्यात आली. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, हे साधन जीनोमिक विज्ञान आणि रोग संशोधनामध्ये मोठे परिवर्तन घडवून आणू शकते.

आज केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलाने (सीआयएसएफ) दुसऱ्या ‘वंदे मातरम कोस्टल सायक्लोथॉन २०२६’ चे आयोजन केले. सागरी सुरक्षा आणि देशभक्तीला चालना देण्यासाठी हा एक मोठा राष्ट्रीय प्रयत्न होता. २५ दिवसांच्या या सायक्लोथॉनला केंद्रीय गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय यांनी नवी दिल्ली येथून दूरदृश्य प्रणालीद्वारे हिरवा झेंडा दाखवला. हा कार्यक्रम ‘वंदे मातरम’च्या १५० वर्षांच्या राष्ट्रीय उत्सवाचा एक भाग आहे, जो पुढील महिन्याच्या २२ तारखेपर्यंत चालणार आहे.

भारत ३१ जानेवारी २०२६ रोजी दुसऱ्या भारत-अरब परराष्ट्र व्यवहार मंत्र्यांच्या बैठकीचे (IAFMM) आयोजन करणार आहे. जवळपास दहा वर्षांत प्रथमच या महत्त्वाच्या राजनैतिक व्यासपीठाचा वापर केला जाईल. या बैठकीचे सह-अध्यक्षस्थान भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती भूषवतील, ज्यात सर्व २२ अरब देश आणि अरब लीगचे प्रतिनिधी सहभागी होतील. नवी दिल्ली प्रथमच या मंचाचे आयोजन करणार आहे, जे अरब जगासोबत भारताच्या वाढत्या संबंधांचे प्रतिबिंब आहे.

नागालँड विद्यापीठाच्या संशोधकांना नागालँडच्या उंच पर्वतीय जंगलांमध्ये एका नवीन प्रकारची वनस्पती सापडली आहे. यामुळे जैवविविधतेचे केंद्र म्हणून ईशान्येकडील प्रदेशाच्या प्रतिष्ठेत भर पडली आहे. हा शोध दुर्मिळ आणि अज्ञात वनस्पतींच्या संरक्षणासाठी समुदाय-संरक्षित जंगले किती महत्त्वाची आहेत हे देखील दर्शवतो.

कर्नाटक सरकारने कर्नाटक प्लॅटफॉर्म-आधारित गिग वर्कर्स (सामाजिक सुरक्षा आणि कल्याण विकास) अधिनियम, २०२५ अंतर्गत अधिकृतपणे कर्नाटक प्लॅटफॉर्म-आधारित गिग वर्कर्स कल्याण विकास मंडळाची स्थापना केली आहे. राज्यातील गिग आणि प्लॅटफॉर्म कामगारांच्या जीवनाचा सामाजिक सुरक्षा हा एक अविभाज्य भाग बनवण्याच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल आहे. मंगळवारी ही अधिसूचना जारी करण्यात आली, ज्यामुळे नवीन कायद्याची कायदेशीर चौकट अंमलात आली आहे.

अणुशास्त्रज्ञांनी ‘डूम्सडे क्लॉक’ (प्रलयकालीन घड्याळ) पूर्वीपेक्षा मध्यरात्रीच्या अधिक जवळ आणले आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, मानवजात अणुविषयक, तांत्रिक आणि भू-राजकीय धोक्यांच्या अभूतपूर्व संगमाचा सामना करत आहे. हे प्रतीकात्मक घड्याळ आता मध्यरात्रीच्या ८५ सेकंद आधी थांबले आहे, जे तज्ञांच्या मते जागतिक नेतृत्वाचे आणि संयमाचे अपयश अधोरेखित करते.

भारत आणि युरोपियन युनियनने अणुऊर्जेच्या शांततापूर्ण वापरासाठी अधिक एकत्र काम करण्यास आणि अधिक प्रगत संशोधन व नावीन्यपूर्ण उपक्रम संयुक्तपणे हाती घेण्यास सहमती दर्शवली आहे. २७ जानेवारी २०२६ रोजी झालेल्या शिखर परिषदेनंतर प्रसिद्ध झालेल्या संयुक्त भारत-युरोपियन युनियन सर्वसमावेशक धोरणात्मक कार्यसूचीमध्ये या वचनबद्धतेचा उल्लेख करण्यात आला आहे. हे दर्शवते की, विज्ञान-आधारित धोरणात्मक सहकार्य पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आले आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाने उज्जैन येथील श्री महाकालेश्वर मंदिरात ‘व्हीआयपी दर्शना’ची प्रथा थांबवण्याची विनंती फेटाळून लावली, आणि असे म्हटले की मंदिरात कोणी आणि कधी प्रवेश करावा हे ठरवण्याची जबाबदारी न्यायालयांची नाही. अशा प्रकारच्या बाबींची जबाबदारी मंदिर प्रशासन आणि राज्य प्रशासनाची असते, न्यायालयांची नाही, असे खंडपीठाने स्पष्ट केले.

Current Affairs 28 January 2026

आयआयटी गुवाहाटी येथील संशोधकांनी एक भाकित करणारी प्रणाली विकसित केली आहे, जी पूर्व हिमालयातील शेकडो अशी ठिकाणे दर्शवते जिथे नवीन हिमनदी सरोवरे तयार होण्याची शक्यता आहे. हा अभ्यास आपत्त्यांचा धोका कमी करण्यासाठी, पायाभूत सुविधांचे नियोजन करण्यासाठी आणि हवामान बदलामुळे प्रभावित होण्याची शक्यता असलेल्या उंच पर्वतीय भागांमध्ये जलसंपत्तीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी महत्त्वाची माहिती देतो.

केरळमध्ये आयोजित करण्यात आलेली १५ दिवसांची कार्यशाळा, ज्यामध्ये लोकांना आयुर्वेदिक हस्तलिखितांचे लिप्यंतरण कसे करावे हे शिकवले गेले, हे भारताच्या शास्त्रीय वैद्यकीय वारसा जपण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल होते. हा प्रकल्प पद्धतशीर नोंदी करून आणि विद्वानांना सहभागी करून घेऊन, संशोधनाद्वारे प्राचीन वैद्यकीय ज्ञानाच्या पुनरुज्जीवनाला बळ देतो.

राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय घरगुती उत्पन्न आणि कॉर्पोरेट सेवा क्षेत्रातील माहितीमधील दीर्घकाळापासूनच्या त्रुटी भरून काढणाऱ्या दोन प्रमुख देशव्यापी सर्वेक्षणांची तयारी करून भारताची सांख्यिकी क्षमता अधिक मजबूत करत आहे. या प्रकल्पांमुळे पुराव्यांवर आधारित धोरणनिर्मिती आणि आर्थिक विश्लेषणामध्ये लक्षणीय सुधारणा होईल.

दरवर्षी २८ जानेवारी रोजी साजरा केला जाणारा आंतरराष्ट्रीय डेटा गोपनीयता दिन, अधिकाधिक डिजिटल होत चाललेल्या जगात आपली वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवणे किती महत्त्वाचे आहे याची आठवण करून देतो. डेटा संरक्षण दिन म्हणूनही ओळखला जाणारा हा दिवस, २००६ मध्ये युरोप परिषदेने ‘कन्व्हेन्शन १०८’ वर स्वाक्षरी केल्याच्या घटनेचा सन्मान करतो. हा डेटा संरक्षणावरील पहिला कायदेशीर बंधनकारक आंतरराष्ट्रीय करार होता. हा दिवस या वस्तुस्थितीकडे लक्ष वेधतो की, डिजिटल जग सुरक्षित आणि विश्वासार्ह बनवण्यासाठी सरकार, डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि नागरिक या सर्वांची भूमिका महत्त्वाची आहे.

भारतीय सार्वजनिक आरोग्य तज्ज्ञ चंद्रकांत लहरिया यांनी प्रतिष्ठित वायली रिसर्च हिरोज पारितोषिक २०२५ जिंकले आहे. हा पुरस्कार जिंकणारे ते पहिले भारतीय आहेत. हा पुरस्कार आरोग्य धोरण संशोधनातील त्यांच्या दीर्घकालीन कार्यासाठी आणि केवळ शैक्षणिक वर्तुळातच नव्हे, तर प्रत्यक्ष जगातही झालेल्या त्याच्या परिणामांसाठी दिला जातो.

भारतीय नौदलाच्या पहिल्या प्रशिक्षण पथकाने बेलावान येथे यशस्वी बंदरभेट दिल्याने भारत आणि इंडोनेशियाने आपली सागरी भागीदारी अधिक दृढ केली. हे दर्शवते की हिंदी महासागर आणि आग्नेय आशियामध्ये नौदल सहकार्य वाढत आहे. ही भेट भारताच्या ‘अॅक्ट ईस्ट’ धोरणानुसार आणि ‘महासागर’च्या मोठ्या उद्दिष्टानुसार होती, ज्याचा उद्देश या प्रदेशातील सागरी सुरक्षा आणि सहभाग सुधारणे हा आहे.

मुलांचा सोशल मीडियाचा वापर मर्यादित करण्याच्या दिशेने फ्रान्सने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. तेथील कायदेकर्त्यांनी एक विधेयक मंजूर केले आहे, ज्यामुळे १५ वर्षांखालील कोणत्याही व्यक्तीसाठी ऑनलाइन सोशल नेटवर्किंग साइट्स वापरणे बेकायदेशीर ठरेल. हा निर्णय दर्शवतो की, स्क्रीनचे व्यसन, मानसिक आरोग्य आणि डिजिटल अल्गोरिदम मुलांवर कसा परिणाम करतात, याबद्दल अधिकाधिक लोकांना चिंता वाटत आहे.

महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे २८ जानेवारी रोजी बारामती येथे झालेल्या विमान अपघातात निधन झाले. नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) पुष्टी केली की लँडिंग दरम्यान धावपट्टीवर कोसळल्यानंतर विमानाला आग लागली.

Current Affairs 27 January 2026

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कोरियन आयातीवरील शुल्क मोठ्या प्रमाणात वाढवणार असल्याचे सांगितल्यानंतर, अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया यांच्यातील व्यापारी तणाव खूपच वाढला आहे. गेल्या वर्षी दोन्ही देशांमधील व्यापार करारामध्ये केलेल्या महत्त्वाच्या आश्वासनांची पूर्तता सोलने केली नसल्याच्या आरोपांनंतर ही कारवाई करण्यात आली आहे.

कर्नाटकातील गडग जिल्ह्यात असलेल्या लक्कुंडी गावात झालेल्या उत्खननात नवपाषाणयुगातील वस्तू सापडल्या आहेत. यामुळे या ऐतिहासिक वसाहतीला युनेस्को जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा मिळण्याची शक्यता खूप वाढली आहे. या निष्कर्षांवरून असे दिसून येते की लक्कुंडी हे खूप प्राचीन आहे आणि त्याचा एक मोठा सांस्कृतिक इतिहास आहे, जो तेथील प्रसिद्ध मध्ययुगीन मंदिरांपेक्षाही खूप जुना आहे.

सोमवारी, ईशान्य क्षेत्र विकास आणि दूरसंचार मंत्री ज्योतिरादित्य एम. सिंधिया यांनी गुवाहाटी येथे ८२.५ कोटी रुपये खर्चाच्या बांबू क्षेत्रातील दोन मोठ्या प्रकल्पांचे उद्घाटन केले. यातून हे दिसून येते की, सरकार अजूनही रोजगार निर्मिती, शाश्वत उद्योग उभारणी आणि ईशान्य क्षेत्राच्या अर्थव्यवस्थेला राष्ट्रीय बाजारपेठेशी जोडण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे.

कर्तव्य पथावर झालेल्या ७७व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या सोहळ्याने भारतीय लष्कराच्या कार्यपद्धतीतील संवादाच्या पद्धतीत एक मोठा बदल घडवून आणला. त्यांनी प्रथमच जनतेसमोर नवीन युद्ध रचना आणि स्वदेशी शस्त्रप्रणालींचे प्रदर्शन केले. या संचलनाने हे दाखवून दिले की, भारताच्या लष्करी सिद्धांतामध्ये काळानुसार कसा बदल झाला आहे, ज्यात आता औपचारिक परंपरांपेक्षा चपळता, स्वदेशी अग्निशक्ती आणि रणांगणातील वास्तववादावर अधिक भर दिला जात आहे.

पृथ्वीच्या कक्षेत अधिकाधिक उपग्रह प्रवेश करत असल्याने, खाली पडणाऱ्या अवकाशातील कचऱ्याचा वाढता धोका हाताळण्यासाठी शास्त्रज्ञ नवीन साधने तयार करत आहेत. एका नवीन अभ्यासानुसार, पृथ्वीवर परत पडणाऱ्या वस्तूंचा मागोवा घेण्यासाठी भूकंप निरीक्षण प्रणालीचा वापर केला जाऊ शकतो, कारण त्या वस्तूंच्या आवाजाच्या तीव्र लाटा (सोनिक बूम) या प्रणालीद्वारे टिपल्या जातात. यामुळे सुरक्षा आणि कचरा पुनर्प्राप्तीचे प्रयत्न अधिक प्रभावी होऊ शकतात.

२०२६ च्या पद्म पुरस्कारांच्या माध्यमातून मध्य प्रदेशातील चार व्यक्तींना राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली आहे. त्यांचे बहुतेक कार्य लोकांच्या नजरेआड झाले आहे. त्यांच्या प्रवासात साहित्य, समाजकार्य, पुरातत्वशास्त्र आणि स्थानिक मार्शल आर्ट्सचा समावेश आहे, जे प्रसिद्धीऐवजी कठोर परिश्रमांवर आधारित राष्ट्रनिर्माणाचा एक प्रकार दर्शवतात.

‘संयुक्त अरब अमिराती’ने इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ चालवण्याच्या योजनेतून माघार घेतल्यानंतर, पाकिस्तानची अर्थव्यवस्था आणि धोरणाने अनपेक्षितपणे वाईट वळण घेतले आहे. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा प्रादेशिक आघाड्यांमध्ये वेगाने बदल होत आहेत आणि संयुक्त अरब अमिरातीचे अध्यक्ष ‘शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नाहयान’ यांनी भारताला दिलेल्या उच्च-स्तरीय भेटीनंतर लगेचच हा निर्णय घेण्यात आला आहे, ज्यामुळे त्याचे व्यापक भू-राजकीय परिणाम काय होतील याबद्दल अटकळ बांधली जात आहे.

भारताची युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) प्रणाली जपानमध्ये सुरू होणार आहे, जी देशाचे मुख्य डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म जगभरात उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. हा बदल दर्शवतो की जगभरातील अधिकाधिक लोकांना भारताच्या रिअल-टाइम पेमेंट प्रणालीमध्ये आणि सीमापार डिजिटल वित्त व्यवस्थेला आकार देण्यात तिच्या वाढत्या भूमिकेमध्ये रस आहे.

Current Affairs 24 January 2026

जागतिक अंतराळ उद्योग सरकारी नेतृत्वाखालील संशोधनाकडून खाजगी क्षेत्राद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या व्यावसायिक कार्याकडे बदलत आहे, आणि पुनर्वापरयोग्य प्रक्षेपण वाहन (RLV) तंत्रज्ञान या बदलाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
२०३० पर्यंत हे बाजारपेठ १ ट्रिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त होईल अशी अपेक्षा आहे. पुनर्वापरयोग्यतेमुळे प्रक्षेपणाचा खर्च ५ ते २० पटीने कमी झाला आहे, ज्यामुळे अंतराळ अधिक सुलभ आणि शाश्वत बनले आहे.

केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या (MoEFCC) तज्ञ मूल्यांकन समितीने (EAC) असे सुचवले आहे की, तमिळनाडूच्या तंजावर जिल्ह्यातील मनोरा येथे प्रस्तावित आंतरराष्ट्रीय डुगोंग संवर्धन केंद्राच्या रचनेत मोठ्या बदलांची आवश्यकता आहे.

स्टीव्हन्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी आणि येल विद्यापीठाचे शास्त्रज्ञ ग्रॅव्हिटॉन शोधण्यासाठी एका प्रयोगावर काम करत आहेत, ज्यांना गुरुत्वाकर्षण वाहून नेणारे क्वांटम कण मानले जाते. यामुळे क्वांटम मेकॅनिक्स आणि सामान्य सापेक्षता सिद्धांत यांना जोडले जाईल.

पोरबंदर (गुजरात) ते मस्कतमधील पोर्ट सुलतान काबूस या पहिल्या प्रवासानंतर, आयएनएसव्ही कौंडिण्य मस्कतमध्ये दाखल झाले. हे दर्शवते की सागरी इतिहासाच्या बाबतीत भारत आणि ओमानमध्ये अनेक गोष्टी समान आहेत.
आयएनएसव्ही कौंडिण्य संघाला एका फ्रेंच उपग्रह कंपनी, युटेलसॅटकडून, तिच्या वनवेब उपग्रह समूहाद्वारे हाय-स्पीड सॅटेलाइट इंटरनेट मिळाले.

एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, केवळ मोठ्या, प्रौढ मादी डार्विन बार्क कोळीच निसर्गात आढळणारा आतापर्यंतचा सर्वात मजबूत रेशीम तयार करतात. हे दर्शवते की उत्क्रांती ऊर्जेचा वापर, शरीराचा आकार आणि पर्यावरणीय गरज यांना कसे अनुकूल बनवते. मादागास्करमध्ये आढळणारा डार्विन बार्क कोळी (कॅरोस्ट्रिस डार्विनी) असा रेशीम तयार करतो जो लोहापेक्षा सुमारे तीन पट मजबूत असतो आणि त्याची तन्य शक्ती सुमारे १.६ गिगापास्कल असते.

‘द लॅन्सेट’च्या “भारतासाठी नागरिक-केंद्रित आरोग्य प्रणाली” या अहवालात विकसित भारत @२०४७ च्या उद्दिष्टानुसार नागरिक-केंद्रित सार्वत्रिक आरोग्य संरक्षण (UHC) मिळवण्यासाठी एक योजना मांडली आहे. त्यात म्हटले आहे की, जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आर्थिक अडचणींचा सामना करत असताना आणि अमेरिका जागतिक आरोग्य क्षेत्रातील अग्रणी म्हणून आपल्या भूमिकेपासून मागे हटत असताना, भारताला आपली आरोग्यसेवा प्रणाली सुधारण्याची आणि ग्लोबल साउथसाठी एक सशक्त आवाज बनण्याची संधी आहे.