Current Affairs 06 March 2024

1. The Reserve Bank of India (RBI) has directed India’s biggest state-owned refiners to urge Persian Gulf oil suppliers to accept at least 10% of their payments in rupees in the 2018 fiscal year. This strategy is intended to promote the Indian rupee in international commerce while minimising the country’s reliance on the US dollar.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने भारतातील सर्वात मोठ्या सरकारी मालकीच्या रिफायनर्सना 2018 आर्थिक वर्षात पर्शियन गल्फ तेल पुरवठादारांना त्यांच्या देयकांपैकी किमान 10% रक्कम रुपयांमध्ये स्वीकारण्याचे आवाहन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. ही रणनीती आंतरराष्ट्रीय व्यापारात भारतीय रुपयाला चालना देण्याच्या उद्देशाने आहे आणि देशाचा अमेरिकन डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करणे.

2. In a key step to encourage international investment in the Indian space sector, the government has issued modified international Direct Investment (FDI) rules. The amended standards allow for 100% offshore investment in satellite component manufacture, 74% in satellite manufacturing and operations, and 49% in launch vehicles. Any investment that exceeds these restrictions will require government clearance.
भारतीय अंतराळ क्षेत्रातील आंतरराष्ट्रीय गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल म्हणून सरकारने सुधारित आंतरराष्ट्रीय थेट गुंतवणूक (FDI) नियम जारी केले आहेत. सुधारित मानके उपग्रह घटक निर्मितीमध्ये 100% ऑफशोअर गुंतवणुकीला परवानगी देतात, 74% उपग्रह उत्पादन आणि ऑपरेशन्समध्ये आणि 49% प्रक्षेपण वाहनांमध्ये. या निर्बंध ओलांडणाऱ्या कोणत्याही गुंतवणुकीला सरकारी मंजुरी आवश्यक असेल.

3. The Indian Institute of Horticulture Research (IIHR) will hold a three-day National Horticulture Fair at its Hessarghatta location on the outskirts of Bengaluru from March 5 to 7, 2024. The fair’s theme, “Nextgen technology-led horticulture for sustainable development,” emphasises the use of cutting-edge technologies in horticultural techniques to improve sustainability and increase farmers’ incomes.
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ हॉर्टिकल्चर रिसर्च (IIHR) 5 ते 7 मार्च 2024 या कालावधीत बेंगळुरूच्या बाहेरील हेसरघट्टा येथे तीन दिवसीय राष्ट्रीय फलोत्पादन मेळा आयोजित करेल. या मेळ्याची थीम आहे, “शाश्वत विकासासाठी नेक्स्टजेन तंत्रज्ञानाच्या नेतृत्वाखालील फलोत्पादन,” शाश्वतता सुधारण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी बागायती तंत्रांमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर भर दिला जातो.

4. The inaugural edition of the Naval Commanders’ Conference of 2024 began on March 5, 2024, with an impressive showcase of the Indian Navy’s marine capabilities. The three-day event began with Raksha Mantri Shri Rajnath Singh boarding at sea to see the Navy’s capacity to execute ‘twin-carrier operations’, demonstrating India’s rising capabilities in preserving maritime dominance through sea-based air power. The ceremony showcased the fighting capabilities of the aircraft carriers INS Vikrant and INS Vikramaditya.
2024 च्या नेव्हल कमांडर्स कॉन्फरन्सची उद्घाटन आवृत्ती 5 मार्च 2024 रोजी भारतीय नौदलाच्या सागरी क्षमतेच्या प्रभावी प्रदर्शनासह सुरू झाली. तीन दिवसीय कार्यक्रमाची सुरुवात रक्षा मंत्री श्री राजनाथ सिंह यांनी समुद्रावर चढून ‘ट्विन-कॅरिअर ऑपरेशन्स’ करण्यासाठी नौदलाची क्षमता पाहण्यासाठी केली आणि समुद्र-आधारित हवाई शक्तीद्वारे सागरी वर्चस्व राखण्यासाठी भारताच्या वाढत्या क्षमतेचे प्रदर्शन केले. या समारंभात आयएनएस विक्रांत आणि आयएनएस विक्रमादित्य या विमानवाहू युद्धनौकांच्या लढाऊ क्षमतेचे प्रदर्शन करण्यात आले.

5. The prestigious Sangeet Natak Akademi Awards (Akademi Puraskar) will be bestowed upon 94 eminent artists by President of India Smt. Droupadi Murmu for the years 2022 and 2023. Music, dance, drama, folk and tribal arts, puppetry, and allied theatre art forms are among the performing arts disciplines in which the awards are presented.
प्रतिष्ठित संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (अकादमी पुरस्कार) 94 नामवंत कलाकारांना भारताच्या राष्ट्रपती श्रीमती श्रीम. 2022 आणि 2023 या वर्षांसाठी द्रौपदी मुर्मू. संगीत, नृत्य, नाटक, लोक आणि आदिवासी कला, कठपुतळी, आणि संबंधित नाट्य कला प्रकार हे परफॉर्मिंग आर्ट्समध्ये आहेत ज्यामध्ये पुरस्कार प्रदान केले जातात.

6. The Gevra mine, operated by South Eastern Coalfields Limited (SECL) in Chhattisgarh, is poised to surpass all other coal mines in Asia, marking a momentous milestone. Recent environmental approval granted the mine the authorization to increase its annual production capacity from the present 52.5 million tonnes to a remarkable 70 million tonnes. The attainment of this significant milestone was facilitated by the joint initiatives of the Ministry of Coal and the Ministry of Environment, Forest, and Climate Change (MoEFCC). The two ministries collaborated in order to streamline the environmental certification procedure for the Gevra mine.
छत्तीसगढमधील साउथ ईस्टर्न कोलफिल्ड्स लिमिटेड (SECL) द्वारे संचालित गेवरा खाण आशियातील इतर सर्व कोळसा खाणींना मागे टाकण्यासाठी तयार आहे, एक महत्त्वपूर्ण मैलाचा दगड आहे. अलीकडील पर्यावरणीय मान्यतेने खाणीला तिची वार्षिक उत्पादन क्षमता सध्याच्या 52.5 दशलक्ष टनांवरून उल्लेखनीय 70 दशलक्ष टनांपर्यंत वाढवण्याची परवानगी दिली. कोळसा मंत्रालय आणि पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC) यांच्या संयुक्त पुढाकाराने हा महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठण्यात मदत झाली. गेवरा खाणीसाठी पर्यावरणीय प्रमाणन प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी दोन्ही मंत्रालयांनी सहकार्य केले.

7. In Chandikhole, Jajpur district, Odisha, on 5 March 2024, Prime Minister Narendra Modi dedicated to the nation numerous development initiatives with a combined cost of over Rs 19,600 crores and set the cornerstone. The range of initiatives encompasses numerous industries, such as atomic energy, transport and transportation, oil and gas, and railways.
Prime Minister Modi emphasised the importance of these enormous development initiatives in stimulating industrial activities in the area and generating fresh employment prospects throughout the ceremony.
5 मार्च 2024 रोजी चंडीखोले, जाजपूर जिल्हा, ओडिशात, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 19,600 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त खर्चासह अनेक विकास उपक्रम राष्ट्राला समर्पित केले आणि कोनशिला ठेवली. उपक्रमांच्या श्रेणीमध्ये अणुऊर्जा, वाहतूक आणि वाहतूक, तेल आणि वायू आणि रेल्वे यासारख्या असंख्य उद्योगांचा समावेश आहे.
पंतप्रधान मोदींनी संपूर्ण समारंभात या क्षेत्रातील औद्योगिक उपक्रमांना चालना देण्यासाठी आणि नवीन रोजगार संधी निर्माण करण्यासाठी या प्रचंड विकास उपक्रमांच्या महत्त्वावर भर दिला.

Current Affairs 04 March 2024

1. The Indian Navy is now launching its first squadron of recently purchased MH-60R Seahawk multirole helicopters at the naval facility in Kochi, Kerala. The introduction of these powerful US-built navy choppers, dubbed “force multipliers,” is expected to greatly strengthen India’s maritime military capabilities.
भारतीय नौदल आता अलीकडेच खरेदी केलेल्या MH-60R Seahawk मल्टीरोल हेलिकॉप्टरचे पहिले स्क्वॉड्रन कोची, केरळ येथील नौदल सुविधेवर लाँच करत आहे. या शक्तिशाली यूएस-निर्मित नौदलाच्या हेलिकॉप्टरचा परिचय, ज्यांना “फोर्स मल्टीप्लायर्स” म्हणून संबोधले जाते, ते भारताच्या सागरी लष्करी क्षमतांना मोठ्या प्रमाणात बळकट करेल अशी अपेक्षा आहे.

2. The Prime Minister of India, Narendra Modi, recently watched the core loading activities for India’s first indigenous prototype fast breeder reactor (PFBR) in Kalpakkam, Tamil Nadu. This is a crucial milestone in the country’s three-stage nuclear power programme to improve energy security.
भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अलीकडेच तामिळनाडूमधील कल्पक्कम येथे भारतातील पहिल्या स्वदेशी प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर रिॲक्टर (PFBR) साठी कोर लोडिंग क्रियाकलाप पाहिला. ऊर्जा सुरक्षा सुधारण्यासाठी देशाच्या तीन टप्प्यातील अणुऊर्जा कार्यक्रमातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.

3. Core loading efforts for India’s first indigenous prototype fast breeder reactor (PFBR) were recently completed in Kalpakkam, Tamil Nadu, with Prime Minister Narendra Modi in attendance. This is a crucial milestone in the country’s three-stage nuclear power programme for greater energy security.
भारतातील पहिल्या स्वदेशी प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर अणुभट्टीसाठी (PFBR) कोर लोडिंगचे प्रयत्न अलीकडेच कल्पक्कम, तामिळनाडू येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितीत पूर्ण झाले. अधिक ऊर्जा सुरक्षेसाठी देशाच्या तीन टप्प्यातील अणुऊर्जा कार्यक्रमातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.

4. In March 2024, Chief Justice of India DY Chandrachud said that the Supreme Court is developing an objective framework to recognise “super performer” trial court judges across India. This tries to incentivize people who effectively clear enormous case backlogs by providing extra incentives amidst an increasing pileup.
मार्च 2024 मध्ये, भारताचे सरन्यायाधीश DY चंद्रचूड म्हणाले की सर्वोच्च न्यायालय संपूर्ण भारतातील “सुपर परफॉर्मर” ट्रायल कोर्टाच्या न्यायाधीशांना ओळखण्यासाठी एक वस्तुनिष्ठ फ्रेमवर्क विकसित करत आहे. हे अशा लोकांना प्रोत्साहन देण्याचा प्रयत्न करते जे मोठ्या प्रमाणातील प्रकरणांचा अनुशेष प्रभावीपणे साफ करतात आणि वाढत्या प्रमाणात अतिरिक्त प्रोत्साहने प्रदान करतात.

5. Recently, India Post has joined forces to promote the national government’s rooftop solar initiative, which gives incentives to families that install photovoltaic systems. The rooftop solar plan was emphasised in the 2023 budget as a way to boost India’s use of renewable energy. Citizens may now visit their local post office to sign up for the programme and take advantage of the available discounts.
अलीकडेच, इंडिया पोस्टने राष्ट्रीय सरकारच्या रूफटॉप सोलर उपक्रमाला चालना देण्यासाठी सैन्यात सामील झाले आहे, जे फोटोव्होल्टेइक सिस्टम स्थापित करणाऱ्या कुटुंबांना प्रोत्साहन देते. भारताच्या अक्षय ऊर्जेच्या वापराला चालना देण्यासाठी 2023 च्या बजेटमध्ये रूफटॉप सोलर योजनेवर भर देण्यात आला होता. कार्यक्रमासाठी साइन अप करण्यासाठी आणि उपलब्ध सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी नागरिक आता त्यांच्या स्थानिक पोस्ट ऑफिसला भेट देऊ शकतात.

6. Prime Minister Narendra Modi recently broke ground on India’s second spaceport, which will be located in Kulasekarapattinam, Tamil Nadu. The ambitious Rs 950 crore facility would supplement Andhra Pradesh’s current spaceport and help improve India’s space programme.
Prime Minister Narendra Modi recently broke ground on India’s second spaceport, which will be located in Kulasekarapattinam, Tamil Nadu. The ambitious Rs 950 crore facility would supplement Andhra Pradesh’s current spaceport and help improve India’s space programme.

7. On March 3, 2024, the National Assembly of Pakistan elected Shehbaz Sharif as its Prime Minister. This is Sharif’s second tenure as Prime Minister, having previously served from April 2022 to August 2023.
3 मार्च 2024 रोजी पाकिस्तानच्या नॅशनल असेंब्लीने शेहबाज शरीफ यांची पंतप्रधान म्हणून निवड केली. शरीफ यांचा पंतप्रधान म्हणून हा दुसरा कार्यकाळ आहे, त्यांनी यापूर्वी एप्रिल 2022 ते ऑगस्ट 2023 पर्यंत काम केले होते.

Current Affairs 01 March 2024

1. On March 1st, the National Statistical Office (NSO) revised India’s real GDP forecasts for the current and prior fiscal years. The changes reflect data from the first advance estimates, which integrate the most recent production trends across sectors.
1 मार्च रोजी, राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO) ने चालू आणि पूर्वीच्या आर्थिक वर्षांसाठी भारताचे वास्तविक GDP अंदाज सुधारित केले. बदल पहिल्या आगाऊ अंदाजातील डेटा प्रतिबिंबित करतात, जे सर्व क्षेत्रांमधील सर्वात अलीकडील उत्पादन ट्रेंड एकत्रित करतात.

2. Union Coal Minister Pralhad Joshi unveiled the Coal Logistics Plan and Policy on February 27th, 2024, at an event hosted by the Indian National Committee of the World Mining Congress in New Delhi.
केंद्रीय कोळसा मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी 27 फेब्रुवारी 2024 रोजी नवी दिल्ली येथे इंडियन नॅशनल कमिटी ऑफ द वर्ल्ड मायनिंग काँग्रेसने आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात कोळसा लॉजिस्टिक योजना आणि धोरणाचे अनावरण केले.

3. On March 1, 2024, Iran reported the successful launch of its domestically made ‘Pars-I’ remote sensing satellite into orbit by a Russian Soyuz-2.1b rocket. The event represents an increase in strategic space collaboration between the two countries in the face of joint Western sanctions.
1 मार्च, 2024 रोजी, इराणने रशियन Soyuz-2.1b रॉकेटद्वारे आपल्या देशांतर्गत तयार केलेल्या ‘Pars-I’ रिमोट सेन्सिंग उपग्रहाच्या कक्षेत यशस्वी प्रक्षेपण झाल्याची माहिती दिली. हा कार्यक्रम संयुक्त पाश्चात्य निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांमधील मोक्याच्या अंतराळ सहकार्यात वाढ दर्शवतो.

4. Recently, the government of Telangana unveiled significant strategic initiatives aimed at fostering innovation and expansion within the flourishing life sciences cluster situated in Hyderabad.
अलीकडेच, तेलंगणा सरकारने हैदराबादमध्ये वसलेल्या भरभराटीच्या जीवन विज्ञान क्लस्टरमध्ये नवकल्पना आणि विस्ताराला चालना देण्याच्या उद्देशाने महत्त्वपूर्ण धोरणात्मक उपक्रमांचे अनावरण केले.

5. In Nagaland, Article 371A of the Indian Constitution makes it difficult to regulate coal mining. This clause, which upholds Naga traditional law, hinders the government’s efforts to regulate small-scale mining, particularly in light of recent fatalities in a rat-hole mine explosion.
नागालँडमध्ये, भारतीय संविधानाच्या कलम 371A मुळे कोळसा खाणीचे नियमन करणे कठीण होते. हे कलम, जे नागा पारंपारिक कायद्याचे समर्थन करते, लहान प्रमाणात खाणकामाचे नियमन करण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांना अडथळा आणते, विशेषत: उंदीर-भोक खाण स्फोटात अलीकडील मृत्यूच्या प्रकाशात.

6. According to recent study, by 2050, one-third of worldwide river subbasins would experience acute clean water scarcity owing to nitrogen pollution.
अलीकडील अभ्यासानुसार, 2050 पर्यंत, नायट्रोजन प्रदूषणामुळे जगभरातील नदीच्या उपखोऱ्यांपैकी एक तृतीयांश भागांना तीव्र स्वच्छ पाण्याची टंचाई जाणवेल.

7. Exercise MILAN 2024 recently finished with a closing ceremony onboard the INS Vikrant, which marked the completion of the Sea Phase off Visakhapatnam.
MILAN 2024 चा सराव नुकताच INS विक्रांतच्या समारोप समारंभात संपन्न झाला, ज्याने विशाखापट्टणमपासून समुद्राचा टप्पा पूर्ण केला.

8. The recent removal of the United Arab Emirates (UAE) from the Financial Action Task Force (FATF) grey list has boosted investor sentiment, notably among India’s Non-Banking Financial Companies (NBFCs).
फायनान्शिअल ॲक्शन टास्क फोर्स (FATF) ग्रे लिस्टमधून नुकतेच संयुक्त अरब अमिराती (UAE) काढून टाकल्याने गुंतवणूकदारांच्या भावना वाढल्या आहेत, विशेषत: भारतातील बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्यांमध्ये (NBFCs).

9. Recently, researchers discovered chromosomal problems in prehistoric skeletal remains going back around 5,500 years, revealing information on the prevalence of genetic illnesses such as Down syndrome and Edwards syndrome in ancient cultures.
अलीकडे, संशोधकांना प्रागैतिहासिक कंकालच्या अवशेषांमध्ये क्रोमोसोमल समस्या सुमारे 5,500 वर्षांपूर्वी आढळल्या, ज्याने प्राचीन संस्कृतींमध्ये डाउन सिंड्रोम आणि एडवर्ड्स सिंड्रोम यांसारख्या अनुवांशिक आजारांची माहिती उघड केली.

10. As part of Mission Utkarsh, the Ministry of Ayush and the Ministry of Women and Child Development collaborated to improve teenage girls’ nutrition using Ayurvedic therapies.
मिशन उत्कर्षचा एक भाग म्हणून, आयुष मंत्रालय आणि महिला आणि बाल विकास मंत्रालय यांनी आयुर्वेदिक उपचारांचा वापर करून किशोरवयीन मुलींचे पोषण सुधारण्यासाठी सहकार्य केले.

Current Affairs 29 February 2024

1. On February 29, 2024, Prime Minister Narendra Modi virtually launched India’s first indigenous hydrogen fuel cell ferry at Kochi Harbour, Kerala. The 24-meter vessel, manufactured by Cochin Shipyard Limited (CSL), is a significant step forward in sustainable transportation for the country.
29 फेब्रुवारी 2024 रोजी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केरळमधील कोची हार्बर येथे भारतातील पहिली स्वदेशी हायड्रोजन इंधन सेल फेरी सुरू केली. कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड (CSL) द्वारे निर्मित 24-मीटर जहाज हे देशासाठी टिकाऊ वाहतुकीसाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.

2. On February 29, 2024, Reliance Industries Ltd (RIL), Viacom18 Media Pvt Ltd, and The Walt Disney Company struck a deal to form one of India’s leading TV and streaming companies. The joint venture combines Viacom18 and Disney’s Star India to achieve quick development in the country’s digital entertainment industry.
29 फेब्रुवारी 2024 रोजी, Reliance Industries Ltd (RIL), Viacom18 Media Pvt Ltd, आणि The Walt Disney कंपनी यांनी भारतातील आघाडीच्या टीव्ही आणि स्ट्रीमिंग कंपन्यांपैकी एक बनवण्यासाठी करार केला. देशातील डिजिटल मनोरंजन उद्योगात झटपट विकास साधण्यासाठी हा संयुक्त उपक्रम Viacom18 आणि Disney’s Star India यांना एकत्रित करतो.

3. Sunil Bharti Mittal, the founder and chairman of Bharti Enterprises, received an Honorary Knighthood from King Charles III on February 27th, 2024. He is the first Indian citizen to acquire an Honorary Knighthood from the United Kingdom’s King Charles III. The renowned award recognises Mittal’s efforts to enhance India-UK commercial cooperation.
भारती एंटरप्रायझेसचे संस्थापक आणि अध्यक्ष सुनील भारती मित्तल यांना 27 फेब्रुवारी 2024 रोजी किंग चार्ल्स III कडून मानद नाइटहूड मिळाला. युनायटेड किंगडमचे राजा चार्ल्स III कडून मानद नाइटहुड मिळवणारे ते पहिले भारतीय नागरिक आहेत. भारत-यूके व्यावसायिक सहकार्य वाढवण्यासाठी मित्तल यांच्या प्रयत्नांना प्रसिद्ध पुरस्काराने मान्यता देण्यात आली आहे.

4. The National Tiger Conservation Authority (NTCA) and the Wildlife Institute of India (WII) have jointly published a study on the state of leopards in India. The paper presents essential insights into leopard distribution, population trends, and conservation problems based on data from the fifth leopard population estimating cycle, which took place in 2022.
राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरण (NTCA) आणि भारतीय वन्यजीव संस्था (WII) यांनी संयुक्तपणे भारतातील बिबट्यांच्या स्थितीवर एक अभ्यास प्रकाशित केला आहे. 2022 मध्ये झालेल्या पाचव्या बिबट्या लोकसंख्येच्या अंदाज चक्रातील डेटावर आधारित बिबट्याचे वितरण, लोकसंख्येचा ट्रेंड आणि संवर्धन समस्यांबद्दल आवश्यक अंतर्दृष्टी हा पेपर सादर करतो.

5. The Peruvian government has declared a 90-day health emergency in response to the fast spreading dengue virus outbreak in the country. As of February 27th, over 31,000 illnesses and 32 deaths had been documented in 20 of Peru’s 25 regions. The measure permits the rapid mobilisation of resources to combat the viral illness spread by mosquitos.
पेरूच्या सरकारने देशात वेगाने पसरणाऱ्या डेंग्यू विषाणूच्या उद्रेकाला प्रतिसाद म्हणून 90 दिवसांची आरोग्य आणीबाणी जाहीर केली आहे. 27 फेब्रुवारीपर्यंत, पेरूच्या 25 पैकी 20 प्रदेशांमध्ये 31,000 हून अधिक आजार आणि 32 मृत्यूंची नोंद झाली आहे. हा उपाय डासांमुळे पसरणाऱ्या विषाणूजन्य आजाराचा सामना करण्यासाठी संसाधनांची जलद गतीने एकत्रीकरण करण्यास परवानगी देतो.

6. On February 28th, 2024, Smriti Irani, Union Minister for Women and Child Development, unveiled the Alliance for Global Good – Gender Equity and Equality logo and website. The coalition praises India’s leadership in championing global action for women’s empowerment during its G20 chairmanship.
28 फेब्रुवारी 2024 रोजी, स्मृती इराणी, केंद्रीय महिला आणि बाल विकास मंत्री, यांनी अलायन्स फॉर ग्लोबल गुड – जेंडर इक्विटी आणि समानता लोगो आणि वेबसाइटचे अनावरण केले. G20 चेअरमनपदाच्या काळात महिला सक्षमीकरणासाठी जागतिक कृतीत आघाडीवर असलेल्या भारताच्या नेतृत्वाची युतीने प्रशंसा केली.

7. The 13th Ministerial Conference (MC13) of the World Trade Organisation (WTO) began on February 27th, 2023, in Abu Dhabi, United Arab Emirates. The four-day event brings together ministers from the WTO’s 164 members to promote negotiations on critical problems affecting global trade.
जागतिक व्यापार संघटना (WTO) ची 13वी मंत्रीस्तरीय परिषद (MC13) 27 फेब्रुवारी 2023 रोजी अबू धाबी, संयुक्त अरब अमिराती येथे सुरू झाली. जागतिक व्यापारावर परिणाम करणाऱ्या गंभीर समस्यांवरील वाटाघाटींना प्रोत्साहन देण्यासाठी या चार दिवसीय कार्यक्रमात WTO च्या 164 सदस्यांमधील मंत्री एकत्र येतात.

8. Jammu and Kashmir will hold the annual ‘Tawi Festival’ from March 1st to 4th, 2024. The festival, held on the banks of the Tawi River that flows through Jammu, will highlight the region’s diverse cultural past via arts, food, literature, and folk customs. The Tourism Department, Jammu Municipal Corporation, and the city’s notable cultural organisations are all working together to organise the event. It serves as a forum for the development of local talent and businesses, as well as for highlighting Jammu’s unique culture.
जम्मू आणि काश्मीरमध्ये 1 ते 4 मार्च 2024 या कालावधीत वार्षिक ‘तवी महोत्सव’ आयोजित केला जाईल. जम्मूमधून वाहणाऱ्या तवी नदीच्या काठावर आयोजित हा महोत्सव कला, खाद्यपदार्थ, साहित्य आणि या क्षेत्राच्या विविध सांस्कृतिक भूतकाळावर प्रकाश टाकेल. पर्यटन विभाग, जम्मू महानगरपालिका आणि शहरातील उल्लेखनीय सांस्कृतिक संस्था या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यासाठी एकत्र काम करत आहेत. हे स्थानिक प्रतिभा आणि व्यवसायांच्या विकासासाठी तसेच जम्मूच्या अद्वितीय संस्कृतीला ठळक करण्यासाठी एक मंच म्हणून काम करते.

Current Affairs 28 February 2024

1. India marks National Science Day on February 28. National Science Day is observed in the country to commemorate the discovery of the Raman Effect. On February 28, 1928, Raman developed the Raman Effect, for which he earned the Nobel Prize in 1930.
भारत 28 फेब्रुवारी रोजी राष्ट्रीय विज्ञान दिन म्हणून साजरा करतो. रामन प्रभावाच्या शोधाच्या स्मरणार्थ देशात राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा केला जातो. 28 फेब्रुवारी 1928 रोजी रामन यांनी रमन इफेक्ट विकसित केला, ज्यासाठी त्यांना 1930 मध्ये नोबेल पारितोषिक मिळाले.

2. The Maharashtra School Education Department has issued a gazette notification exempting private unaided schools from the obligatory 25% admission quota for disadvantaged groups and weaker sections, subject to certain restrictions.
महाराष्ट्र शालेय शिक्षण विभागाने खाजगी विनाअनुदानित शाळांना काही निर्बंधांच्या अधीन राहून वंचित गट आणि दुर्बल घटकांसाठी अनिवार्य 25% प्रवेश कोट्यातून सूट देणारी राजपत्र अधिसूचना जारी केली आहे.

3. A novel genetic entity known as ‘obelisks’ has just been identified in large quantities inside bacteria found in the human gut and mouth. This never-before-seen biological construct has properties distinct from other known viruses or cell types, prompting researchers to designate obelisks as a third basic domain that might aid in better understanding microbial ecology in humans.
‘ओबिलिस्क’ म्हणून ओळखले जाणारे एक नवीन अनुवांशिक अस्तित्व नुकतेच मानवी आतडे आणि तोंडात आढळणाऱ्या बॅक्टेरियामध्ये मोठ्या प्रमाणात आढळून आले आहे. या पूर्वी कधीही न पाहिलेल्या जैविक रचनामध्ये इतर ज्ञात विषाणू किंवा पेशींच्या प्रकारांपेक्षा वेगळे गुणधर्म आहेत, ज्यामुळे संशोधकांना ओबिलिस्क हे तिसरे मूलभूत डोमेन म्हणून नियुक्त करण्यास प्रवृत्त करते जे मानवांमध्ये सूक्ष्मजीव पर्यावरणशास्त्र अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास मदत करू शकते.

4. The Central government has selected Justice Abhay Manohar Sapre, a former Supreme Court judge, as the next Chairperson of Lokpal, the anti-corruption ombudsman. Justice Khanwilkar will serve a five-year term beginning on the date he takes office and ending when he reaches the age of 70.
केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती अभय मनोहर सप्रे यांची लोकपाल, भ्रष्टाचारविरोधी लोकपालचे पुढील अध्यक्ष म्हणून निवड केली आहे. न्यायमूर्ती खानविलकर यांचा पाच वर्षांचा कार्यकाळ त्यांनी पदभार स्वीकारल्याच्या तारखेपासून सुरू होईल आणि ते वयाच्या ७० व्या वर्षी पूर्ण होतील.

5. Zoho Corp., a leading cloud software company, has announced Zakya, a new point-of-sale (PoS) solution focused at empowering and optimising operations for small and medium-sized brick-and-mortar retail establishments in India. This contemporary business platform, which includes comprehensive capabilities for inventory management, omnichannel sales, and better customer experience, promises to assist businesses in increasing efficiency and income.
Zoho Corp., एक अग्रगण्य क्लाउड सॉफ्टवेअर कंपनी, Zakya, एक नवीन पॉइंट-ऑफ-सेल (PoS) सोल्यूशनची घोषणा केली आहे जी भारतातील लहान आणि मध्यम-आकाराच्या वीट-आणि-मोर्टार किरकोळ आस्थापनांना सक्षम आणि ऑप्टिमाइझ करण्यावर केंद्रित आहे. हे समकालीन व्यवसाय प्लॅटफॉर्म, ज्यामध्ये इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंट, सर्वचॅनेल विक्री आणि ग्राहकांचा उत्तम अनुभव यासाठी सर्वसमावेशक क्षमतांचा समावेश आहे, व्यवसायांना कार्यक्षमता आणि उत्पन्न वाढवण्यात मदत करण्याचे आश्वासन देते.

6. The recent protest by Accredited Social Health Activist (ASHA) workers in Bengaluru highlights ongoing concerns about their working conditions and compensation, focusing attention on difficulties in India’s rural healthcare system.
बेंगळुरूमधील मान्यताप्राप्त सामाजिक आरोग्य कार्यकर्ते (ASHA) कामगारांनी अलीकडेच केलेला निषेध भारताच्या ग्रामीण आरोग्य सेवा व्यवस्थेतील अडचणींवर लक्ष केंद्रित करून, त्यांच्या कामाच्या परिस्थिती आणि भरपाईबद्दल सतत चिंता दर्शवितो.

7. The Indian government has updated the Surrogacy (Regulation) Rules, 2022, to enable married couples to utilise donor eggs or sperm if one of the spouses has a medical issue. This overruled a prior rule change enacted in March 2023, which prohibited the use of donor gametes.
भारत सरकारने सरोगसी (नियमन) नियम, 2022 अद्ययावत केले आहे, जेणेकरुन विवाहित जोडप्यांना दात्याची अंडी किंवा शुक्राणूंचा वापर करता येईल, जर जोडीदारांपैकी एकाला वैद्यकीय समस्या असेल. यामुळे मार्च 2023 मध्ये लागू केलेला पूर्वीचा नियम बदलला, ज्याने दाता गेमेट वापरण्यास मनाई केली होती.

8. The Indira Gandhi National Centre for Arts (IGNCA), an autonomous agency under the Ministry of Culture, intends to conduct a linguistic census across India. The goal is to build a comprehensive ‘Language Atlas’ that showcases the country’s linguistic variety.
इंदिरा गांधी नॅशनल सेंटर फॉर आर्ट्स (IGNCA), संस्कृती मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेली स्वायत्त संस्था, संपूर्ण भारतभर भाषिक जनगणना करण्याचा मानस आहे. देशाची भाषिक विविधता दर्शविणारा सर्वसमावेशक ‘भाषा ॲटलस’ तयार करणे हे ध्येय आहे.

Current Affairs 27 February 2024

1. The Reserve Bank of India, India’s central bank, is marking Financial Literacy Week (FLW) 2024 from February 26 to March 1, 2024, with the theme “Make a Right Start – Become Financially Smart”.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया, भारताची मध्यवर्ती बँक, 26 फेब्रुवारी ते 1 मार्च 2024 या कालावधीत आर्थिक साक्षरता सप्ताह (FLW) 2024 साजरा करत आहे, ज्याची थीम “एक योग्य सुरुवात करा – आर्थिकदृष्ट्या स्मार्ट व्हा”.

2. On February 28, 2024, Prime Minister Narendra Modi announced three major space infrastructure projects totaling Rs. 1800 crores built by the Indian Space Research Organisation (ISRO) at several Kerala-based centres. He also formally acknowledged the first four Indian astronaut candidates for the Gaganyaan mission while assessing the ambitious maiden human spaceflight programme set to launch in 2027.
28 फेब्रुवारी 2024 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एकूण रु.च्या तीन मोठ्या अंतराळ पायाभूत सुविधा प्रकल्पांची घोषणा केली. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) द्वारे केरळ-आधारित अनेक केंद्रांवर 1800 कोटी रुपये बांधले गेले. 2027 मध्ये प्रक्षेपित होणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी पहिल्या मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रमाचे मूल्यांकन करताना त्यांनी गगनयान मोहिमेसाठी पहिल्या चार भारतीय अंतराळवीर उमेदवारांना औपचारिकपणे मान्यता दिली.

3. Adani Group, an Indian conglomerate, presented the country’s first domestic ammunition and missile production plant through a joint venture with Israel’s Elbit Systems, aimed at meeting the armed services’ self-sufficiency demands. Army Chief General Manoj Pande and Uttar Pradesh Chief Minister Yogi Adityanath inaugurated the Defence Corridor Immunisation Manufacturing Complex of Adani Defence and Aerospace, which spans 500 acres, in Kanpur, Uttar Pradesh.
अदानी समूह, एक भारतीय समूह, सशस्त्र सेवांच्या स्वयंपूर्णतेच्या मागण्या पूर्ण करण्याच्या उद्देशाने, इस्रायलच्या एल्बिट सिस्टम्ससह संयुक्त उपक्रमाद्वारे देशातील पहिला देशी दारूगोळा आणि क्षेपणास्त्र उत्पादन प्रकल्प सादर केला. लष्करप्रमुख जनरल मनोज पांडे आणि उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी उत्तर प्रदेशातील कानपूर येथे 500 एकर पसरलेल्या अदानी डिफेन्स अँड एरोस्पेसच्या डिफेन्स कॉरिडॉर इम्युनायझेशन मॅन्युफॅक्चरिंग कॉम्प्लेक्सचे उद्घाटन केले.

4. India Hate Lab, a research company located in the United States that tracks hate speech trends, presented worrying data in February 2024 emphasising an exponential spike in online and offline hate discourse, demands for violence, and incitement against Muslims in 2023, accentuating volatile communal fault lines.
इंडिया हेट लॅब – द्वेषयुक्त भाषण ट्रेंडचा मागोवा घेणाऱ्या युनायटेड स्टेट्स आधारित संशोधन गटाने फेब्रुवारी 2024 मध्ये त्रासदायक निष्कर्ष प्रसिद्ध केले ज्यात ऑनलाइन आणि ऑफलाइन द्वेषपूर्ण वक्तृत्वामध्ये घातपाती वाढ, 2023 मध्ये अस्थिर सांप्रदायिक दोष रेषा अधोरेखित करून मुस्लिमांविरुद्ध हिंसाचार आणि चिथावणी देण्याचे आवाहन केले.

5. Prime Minister Narendra Modi has recently announced over 2,000 railway development projects totaling around ₹41,000 crore.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अलीकडेच सुमारे ₹41,000 कोटी रुपयांच्या 2,000 हून अधिक रेल्वे विकास प्रकल्पांची घोषणा केली आहे.

6. The United States Department of Defence (DoD) and the Indian Ministry of Defence (MoD) recently attended the second India-US Defence Acceleration Ecosystem (INDUS-X) Summit in New Delhi, India.
युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ डिफेन्स (DoD) आणि भारतीय संरक्षण मंत्रालय (MoD) यांनी अलीकडेच नवी दिल्ली, भारत येथे दुसऱ्या भारत-यूएस संरक्षण प्रवेग इकोसिस्टम (INDUS-X) शिखर परिषदेत भाग घेतला.

7. Astronomers have discovered a group of hot, helium-covered stars in binary systems, which might help us better comprehend stellar dynamics and development.
खगोलशास्त्रज्ञांनी बायनरी सिस्टीममध्ये गरम, हेलियम-आच्छादित ताऱ्यांचा समूह शोधला आहे, ज्यामुळे आम्हाला तारकीय गतिशीलता आणि विकास अधिक चांगल्या प्रकारे समजण्यास मदत होऊ शकते.

8. Berhampur University researchers identified a new species of marine amphipod in Chilika Lake. It is titled Parhyale Odian after Odisha’s native language, Odia.
ओडिशाच्या बेरहामपूर विद्यापीठातील संशोधकांनी चिलीका सरोवरात सागरी अँफिपॉडची नवीन प्रजाती शोधून काढली. ओडिशाची मूळ भाषा ओडिया या नावावरून याला परह्यले ओडियन असे नाव देण्यात आले आहे.