Current Affairs 14 January 2026

मकर संक्रांतीच्या रात्रीच्या निमित्ताने १४ जानेवारी रोजी होणाऱ्या मकरविलक्कू उत्सवाच्या तयारीसाठी, केरळमधील सबरीमाला मंदिराच्या डोंगरावरील परिसरात लगबग वाढली आहे. वार्षिक तीर्थयात्रेच्या हंगामाचा आध्यात्मिक परमोत्कर्ष मानल्या जाणाऱ्या पोन्नंबलामेडू येथील पवित्र मकरज्योतीने आधीच हजारो भाविकांना या भागाकडे आकर्षित केले आहे.

राजस्थानमधील बामनवास कंकर ग्रामपंचायत ही राज्यातील पूर्णपणे सेंद्रिय म्हणून प्रमाणित झालेली पहिली ग्रामसंस्था बनली आहे. समुदाय-नेतृत्व असलेल्या शाश्वत शेतीसाठी हे एक मोठे पाऊल आहे. ही पंचायत नवीन कोटपुतळी-बेहरोर जिल्ह्यात असून, सात लहान वस्त्यांनी मिळून बनलेली आहे. पर्यावरण आणि सार्वजनिक आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी, त्यांनी रसायनमुक्त शेती आणि पर्यावरणपूरक पशुधन पद्धतींचा अवलंब केला आहे.

दोन दिवसांनंतर विशाखापट्टणम येथे ‘इंडियन लाइटहाऊस फेस्टिव्हल ३.०’ ची सांगता झाली. या महोत्सवाने सागरी वारसा, किनारी संस्कृती आणि दीपगृहांवर आधारित पर्यटनाकडे पुन्हा एकदा लक्ष वेधले. केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल म्हणाले की, या महोत्सवाने विशाखापट्टणमला भारताच्या किनारी ओळखीचे प्रतीक बनवले आहे. त्यांनी असेही निदर्शनास आणून दिले की, पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करणे आणि लोकांना सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी करून घेणे, यामुळे सागरी समस्यांबद्दल जागरूकता वाढण्यास आणि लोकांचे जीवनमान सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

मध्य प्रदेशातील जबलपूर जिल्ह्यातील बर्गी धरणातील गंभीर सुरक्षा समस्यांमुळे राष्ट्रीय धरण सुरक्षा प्राधिकरणाने नर्मदा व्हॅली डेव्हलपमेंट अथॉरिटीला एक कठोर कारणे दाखवा नोटीस पाठवली आहे. या नोटीसमध्ये २०२१ च्या धरण सुरक्षा कायद्याच्या संभाव्य उल्लंघनाचा उल्लेख आहे आणि असाच प्रकार सुरू राहिल्यास, धरणाच्या खालील भागातील लोकांच्या सुरक्षेला धोका निर्माण होऊ शकतो, असा इशारा देण्यात आला आहे.

भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आंध्र प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री पवन कल्याण यांना, जपानच्या केंजुत्सु या प्राचीन तलवारबाजी कलेमध्ये अधिकृतपणे प्रवेश मिळाल्याबद्दल शुभेच्छा दिल्या आहेत. पारंपरिक जपानी मार्शल आर्ट्सच्या जगात हा एक दुर्मिळ सन्मान आहे. हे दर्शवते की पवन कल्याण यांनी त्यांच्या सार्वजनिक आणि चित्रपट कारकिर्दीत शारीरिक शिस्तीसाठी किती समर्पण दाखवले आहे.

निपाह विषाणूची लागण झालेल्या, ज्याचा मृत्यूदर जास्त आहे अशा एका झुनोटिक संसर्गासाठी दोन नमुने पॉझिटिव्ह आढळल्याने पश्चिम बंगालमध्ये उच्च सतर्कता बाळगली जात आहे. बारसात येथील रुग्णालयात दाखल असलेल्या दोन परिचारिकांच्या नमुन्यांची पुन्हा तपासणी केल्यानंतर पुणे येथील नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजीने याला दुजोरा दिला आहे. दोन्ही रुग्णांची प्रकृती अजूनही चिंताजनक असून, त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर संपर्क शोध आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजना केल्या जात आहेत.

स्विस स्नोबोर्डर युएली केस्टेनहोल्झ, ज्याने हिवाळी ऑलिम्पिकमध्ये स्नोबोर्डिंगचा पहिल्यांदा समावेश झाल्यावर कांस्यपदक जिंकले होते, त्याचा स्विस आल्प्समध्ये हिमस्खलनात सापडून मृत्यू झाला आहे. १३ जानेवारी रोजी स्विस-स्कीने याला दुजोरा दिला की, वालिस कँटनमध्ये झालेल्या अपघातानंतर त्याचा मृत्यू झाला. तो ५० वर्षांचा होता.

क्रॉनिक किडनी डिसीज (सीकेडी) साठी संपूर्ण नोंदणी प्रणाली स्थापन करणारे ओडिशा हे भारतातील पहिले राज्य ठरणार आहे. हा प्रकल्प ३१ मार्चपर्यंत सुरू होण्याची शक्यता आहे. या नोंदणी प्रणालीचा उद्देश सीकेडी किती प्रमाणात पसरलेला आहे याबद्दल अचूक माहिती गोळा करणे आणि मूत्रपिंडाच्या वाढत्या आजारांना सामोरे जाण्यासाठी धोरणकर्त्यांना तथ्यांवर आधारित निर्णय घेण्यास मदत करणे हा आहे.

Current Affairs 13 January 2026

डिसेंबर २०२५ मध्ये, रशियन जीवाश्म इंधनांच्या खरेदीदारांमध्ये भारत तिसऱ्या स्थानावर घसरला. याचे कारण म्हणजे खाजगी आणि सरकारी मालकीच्या दोन्ही रिफायनरींनी रशियाकडून कच्च्या तेलाच्या आयातीत कपात केली. सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअर (CREA) या संस्थेने निदर्शनास आणून दिले आहे की, हा बदल निर्बंध, रिफायनरींनी घेतलेली अधिक खबरदारी आणि जगभरातील ऊर्जा बाजारांच्या कार्यपद्धतीत झालेल्या बदलांमुळे घडला आहे.

जागतिक शस्त्र नियंत्रण आणि निःशस्त्रीकरणाशी संबंधित संयुक्त राष्ट्रांच्या एका महत्त्वाच्या संस्थेचे नेतृत्व करण्यासाठी एका वरिष्ठ भारतीय राजनैतिक अधिकाऱ्याची निवड करण्यात आली आहे. मुत्सद्देगिरीच्या क्षेत्रात ही एक मोठी ऐतिहासिक घटना आहे. ही नियुक्ती आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि बहुपक्षीय मुत्सद्देगिरीमध्ये, विशेषतः अणुयुद्धाचा धोका कमी करणे आणि सामरिक स्थिरता राखण्यासंबंधीच्या चर्चांमध्ये, भारताचे महत्त्व कसे वाढत आहे हे दर्शवते.

१३ ते १५ जानेवारी २०२६ दरम्यान, केंद्रीय मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री श्री राजीव रंजन सिंह अधिकृत दौऱ्यासाठी इस्रायलला भेट देणार आहेत. ते इलात येथे होणाऱ्या ‘ब्लू फूड सिक्युरिटी: सी द फ्युचर’ या दुसऱ्या जागतिक परिषदेत सहभागी होतील. हा दौरा भारत आणि इस्रायल यांच्यातील अर्थव्यवस्था आणि धोरणांमध्ये, विशेषतः नील अर्थव्यवस्था, मत्स्यव्यवसाय आणि मत्स्यपालनाच्या क्षेत्रात, वाढत्या सहभागाचे प्रतीक आहे.

१३ जानेवारी २०२६ रोजी, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाचा डिजिटल इंडिया भाषिणी विभाग, नवी दिल्ली येथील डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय केंद्राच्या नालंदा हॉलमध्ये “भाषिणी समुदाय: भारताच्या भाषा एआय परिसंस्थेला बळकटी देणे” या कार्यक्रमाचे आयोजन करणार आहे. या कार्यशाळेचा उद्देश भारतातील बहुभाषिक कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (एआय) काम करणाऱ्या लोकांना अधिक एकत्र आणणे हा आहे.

ओरोबँके इजिप्शियाका हे परजीवी तण भारताच्या मोहरीच्या पिकासाठी, जे देशातील खाद्यतेलाचा सर्वात मोठा स्थानिक स्रोत आहे, वाढणे अधिक कठीण करत आहे. मोहरीची लागवड सुमारे नऊ दशलक्ष हेक्टर क्षेत्रावर केली जाते, मुख्यतः राजस्थान, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, हरियाणा आणि पश्चिम बंगालमध्ये. भारतातील खाद्यतेल निर्मितीसाठी आणि आयातीला पर्याय देण्यासाठी ते खूप महत्त्वाचे आहे.

भारतीय लष्कराने दीर्घकाळ हवेत राहू शकणाऱ्या सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या पाळत ठेवणाऱ्या ड्रोन प्रणालीसाठी १६८ कोटी रुपयांचा करार केला आहे. भारताच्या मानवरहित संरक्षण क्षमतांसाठी हे एक मोठे पाऊल आहे. लष्कराने सौरऊर्जेवर चालणारे मानवरहित हवाई प्लॅटफॉर्म सक्रिय सेवेत समाविष्ट करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे, ज्यामुळे सीमा पाळतीमध्ये सुधारणा होईल.

अबु धाबी येथे झालेल्या आंतरराष्ट्रीय अक्षय ऊर्जा संस्थेच्या १६व्या परिषदेत, भारताने न्याय्य, समन्यायी आणि दीर्घकालीन जागतिक ऊर्जा संक्रमणाप्रती आपली दृढ वचनबद्धता पुन्हा एकदा अधोरेखित केली. भारताचे नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी देशाचे राष्ट्रीय निवेदन सादर केले. त्यांनी भारताची प्रगती, प्राधान्यक्रम आणि अक्षय ऊर्जेचा वापर वेगवान करण्यासाठी इतर देशांसोबत काम करून काय साध्य करण्याची अपेक्षा आहे, याबद्दल सांगितले.

ओडिशाचे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी यांनी भुवनेश्वरमध्ये ३,६२३ कोटी रुपयांच्या एकात्मिक सचिवालय आणि विधानसभा संकुलाची पायाभरणी केली आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा उद्देश राज्याची प्रशासकीय आणि कायदेशीर पायाभूत सुविधा अद्ययावत करणे आणि सरकारी इमारतींमधील जागा व सुरक्षिततेशी संबंधित दीर्घकाळच्या समस्यांचे निराकरण करणे हा आहे.

Current Affairs 12 January 2026

भारताने उड्डाणादरम्यान तिसऱ्या पिढीच्या ‘मॅन पोर्टेबल अँटी-टँक गाईडेड मिसाईल’ (MPATGM) ची यशस्वी चाचणी करून स्वतःच्या संरक्षणाच्या क्षमतेमध्ये आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. एका हलत्या लक्ष्यावर करण्यात आलेल्या या चाचणीमुळे हे दिसून येते की, भारत स्वतःची प्रगत रणभूमीवरील शस्त्रे बनवण्याच्या दिशेने पुढे जात आहे आणि यामुळे भविष्यासाठी भारतीय लष्कराच्या रणगाडाविरोधी क्षमता आणखी मजबूत होतात.

अमृता विश्व विद्यापीठाने आणि सीएसआयआर-नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स कम्युनिकेशन अँड पॉलिसी रिसर्चने संशोधन, विज्ञान संवाद आणि विज्ञान-तंत्रज्ञान धोरण प्रकल्पांवर अधिक जवळून एकत्र काम करण्यासाठी एका सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली आहे. या कराराला अंतिम स्वरूप देण्यासाठी नीती आयोगाने दोन दिवसीय राष्ट्रीय कार्यशाळेचे आयोजन केले होते. हे दर्शवते की संशोधन आणि विकासाला राज्य संस्थांमध्ये समाविष्ट करण्यावर वाढता भर दिला जात आहे.

गुगलने युनिव्हर्सल कॉमर्स प्रोटोकॉल (UCP) नावाचे एक नवीन ओपन स्टँडर्ड जारी केले आहे, जे एआयच्या युगात लोक ऑनलाइन वस्तू खरेदी-विक्री करण्याच्या पद्धतीत बदल घडवून आणेल. या कार्यक्रमाचा उद्देश किरकोळ विक्रेत्यांना ग्राहकांशी अधिक चांगल्या प्रकारे जोडले जाण्यास मदत करणे हा आहे, कारण अधिकाधिक लोक उत्पादने शोधण्यासाठी, त्यांची तुलना करण्यासाठी आणि खरेदी करण्यासाठी एआय साधनांचा वापर करत आहेत.

एलॉन मस्कच्या xAI ने तयार केलेल्या ‘ग्रोक’ या जनरेटिव्ह एआय चॅटबॉटद्वारे लैंगिक आणि संमतीशिवायच्या प्रतिमा तयार करणे आणि सामायिक करणे शक्य होत असल्याच्या आरोपांनंतर मलेशियाने त्यावर तात्पुरती बंदी घातली आहे. इंडोनेशियाने या चॅटबॉटवर प्रवेश मर्यादित करणारा पहिला देश ठरल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. यावरून हे दिसून येते की, दक्षिण-पूर्व आशियातील नियामक जनरेटिव्ह एआय साधनांवर अधिक लक्ष देत आहेत.

आफ्रिकेतील संयुक्त राष्ट्रांच्या मोहिमेवर कार्यरत असलेल्या एका भारतीय लष्करी अधिकाऱ्याला, लिंगभेदाची पर्वा न करता सर्वांना सामावून घेणाऱ्या शांतता रक्षणाला प्रोत्साहन दिल्याबद्दल जगभरात ओळख मिळाली आहे. मेजर स्वाती शांता कुमार यांनी संघर्षग्रस्त भागांमध्ये लैंगिक समानता आणि सामुदायिक सहभागाला प्रोत्साहन देण्यासाठी एक नेत्या म्हणून आणि प्रत्यक्ष जमिनीवर केलेल्या कार्याबद्दल संयुक्त राष्ट्रांच्या सरचिटणीस यांचा २०२५ चा पुरस्कार जिंकला आहे.

गायक आणि अभिनेता प्रशांत तामांग यांच्या निधनामुळे दार्जिलिंगच्या डोंगराळ भागावर त्यांचा असलेला सखोल सांस्कृतिक आणि राजकीय प्रभाव पुन्हा एकदा समोर आला आहे. रविवारी दिल्लीतील त्यांच्या घरी हृदयविकाराच्या झटक्याने तामांग यांचे निधन झाले. २००७ मध्ये ‘इंडियन आयडल’ जिंकल्यानंतर ते प्रसिद्धीच्या झोतात आले आणि कोलकाता पोलिसांमधील एका हवालदारापासून ते राष्ट्रीय स्टार बनले. ते ४३ वर्षांचे होते. त्यांचे अंत्यसंस्कार दार्जिलिंगमध्ये होणार असून, तेथे अनेक लोक शोक व्यक्त करत आहेत.

या आठवड्यात, अमेरिका दुर्मिळ खनिजे आणि इतर महत्त्वाच्या कच्च्या मालावर चर्चा करण्यासाठी ‘ग्रुप ऑफ सेव्हन’च्या मंत्र्यांची एक उच्च-स्तरीय बैठक आयोजित करणार आहे. हे अशा वेळी होत आहे, जेव्हा निर्यात निर्बंधांवरून चीन आणि जपान यांच्यात तणाव वाढत आहे. या चर्चांमधून हे दिसून येते की, संरक्षण, स्वच्छ ऊर्जा आणि उच्च-तंत्रज्ञान उद्योगांसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या आणि चीनद्वारे नियंत्रित पुरवठा साखळ्यांवर अवलंबून राहण्याबद्दल प्रगत अर्थव्यवस्थांची चिंता वाढत आहे.

भारत एका महत्त्वाच्या अंतराळ तंत्रज्ञान ध्येयाच्या जवळ पोहोचत आहे: भविष्यातील मोहिमेवर प्रक्षेपित केला जाणारा एक खाजगी उपग्रह, अंतराळात वास्तविक परिस्थितीत इंधन हस्तांतरणाची चाचणी घेईल. जर हा प्रयोग यशस्वी झाला, तर कक्षेत उपग्रहाला इंधन भरण्याची क्षमता दाखवणारा जगातील दुसरा देश बनण्याच्या अगदी जवळ भारत पोहोचेल.

Current Affairs 10 January 2026

न्यायमूर्ती महेश शरदचंद्र सोनाक यांनी शुक्रवारी झारखंड उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली, ज्यामुळे राज्यात एक महत्त्वाचा न्यायिक बदल झाला आहे. रांची येथील लोक भवनात झारखंडचे राज्यपाल संतोष गंगवार यांनी वरिष्ठ न्यायिक आणि राजकीय मान्यवरांच्या उपस्थितीत त्यांना पदाची शपथ दिली.

ओडिशातील पुरी हे आता भारतातील पहिले शहर बनले आहे, जिथे लोक नळाचे पाणी थेट सुरक्षितपणे पिऊ शकतात. हा सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने एक दुर्मिळ महत्त्वाचा टप्पा आहे. हे यश भारतातील अनेक शहरांमधील परिस्थितीपेक्षा खूप वेगळे आहे, जिथे असुरक्षित नळाच्या पाण्यामुळे कुटुंबांना बाटलीबंद पाणी किंवा घरगुती वॉटर प्युरिफायर वापरावे लागते, ज्यामुळे दूषित पाण्यामुळे कधीकधी मृत्यू देखील होऊ शकतो. पुरीच्या यशामुळे हा प्रश्न निर्माण झाला आहे की, खाजगी शुद्धीकरण साधनांवर अवलंबून राहणे हे आर्थिक प्रगतीऐवजी प्रणालीगत अपयशाचे लक्षण का आहे.

महत्त्वाच्या खनिजांच्या पुरवठा साखळ्या सुरक्षित असल्याची खात्री करण्यावर चर्चा करण्यासाठी अमेरिकेने भारत आणि ऑस्ट्रेलियाला जी७ देशांच्या अर्थमंत्र्यांच्या बैठकीत सामील होण्यास सांगितले आहे. वॉशिंग्टनमध्ये होत असलेल्या या चर्चा अशा वेळी होत आहेत, जेव्हा संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि स्वच्छ ऊर्जेच्या संक्रमणासाठी महत्त्वाच्या असलेल्या खनिजांसाठी चीनवरील अवलंबित्व वाढत असल्याबद्दल प्रगत अर्थव्यवस्थांची चिंता वाढत आहे.

ओडिशा मंत्रिमंडळाने नवीकरणीय ऊर्जेतील एका मोठ्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. टाटा पॉवर रिन्यूएबल एनर्जी लिमिटेड गंजाम जिल्ह्यात एक एकात्मिक सौर उत्पादन प्रकल्प उभारणार आहे. १०,००० कोटी रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प राज्यातील स्वच्छ ऊर्जेमधील सर्वात मोठ्या गुंतवणुकीपैकी एक आहे. यामुळे ओडिशाचे रोजगार आणि औद्योगिक बाजारपेठ अधिक मजबूत होईल अशी अपेक्षा आहे.

मनी लॉन्ड्रिंग आणि दहशतवादाला वित्तपुरवठा करण्याविरोधातील नियमांमध्ये सुधारणा करून, भारताने व्हर्च्युअल डिजिटल मालमत्तांसाठी (VDAs) आपले नियम अधिक कठोर केले आहेत. भारत सरकारच्या अर्थ मंत्रालयाची वित्तीय गुप्तचर शाखा या निर्णयाची जबाबदारी सांभाळत आहे, जे दर्शवते की सरकार क्रिप्टोकरन्सीच्या बाबतीत, विशेषतः वापरकर्त्यांची गोपनीयता जपणाऱ्या क्रिप्टोकरन्सीच्या बाबतीत, अधिक जोखीम-आधारित दृष्टिकोन अवलंबत आहे.

भारताने मनी लाँडरिंग आणि दहशतवादाला वित्तपुरवठा करण्याविरुद्धच्या नियमांमध्ये बदल करून व्हर्च्युअल डिजिटल मालमत्तांसाठी (VDA) आपले नियम अधिक कठोर केले आहेत. अर्थ मंत्रालयाचा एक भाग असलेल्या फायनान्शियल इंटेलिजन्स युनिट ऑफ इंडियाकडे या निर्णयाची जबाबदारी आहे. हे दर्शवते की सरकार क्रिप्टोकरन्सीच्या बाबतीत, विशेषतः वापरकर्त्यांची गोपनीयता जपणाऱ्या क्रिप्टोकरन्सीच्या बाबतीत, अधिक जोखीम-आधारित दृष्टिकोन अवलंबत आहे.

नासाने एका अंतराळवीराला गंभीर वैद्यकीय समस्या असल्याने, आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावरून (आयएसएस) चार अंतराळवीरांना लवकर परत आणण्याचा अभूतपूर्व निर्णय घेतला आहे. आयएसएसच्या २५ वर्षांच्या इतिहासात, जिथे नेहमीच अंतराळवीर उपस्थित असतात, अशी घटना पहिल्यांदाच घडली आहे. हे नासा अंतराळवीरांच्या आरोग्याची आणि सुरक्षिततेची किती काळजी घेते हे दर्शवते.

चिलीने संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे (UNSC) स्थायी सदस्य बनण्याच्या भारताच्या ध्येयाला अधिकृतपणे पाठिंबा दिला आहे. चिलीचे म्हणणे आहे की, नवी दिल्ली जगामध्ये स्थिरता राखण्यास मदत करू शकते. संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रणालीमध्ये बदल केले जावेत, जेणेकरून ती जगातील सध्याच्या परिस्थितीचे अधिक चांगल्या प्रकारे प्रतिबिंब दर्शवेल, अशी मागणी जगभरातून वाढत आहे.

Current Affairs 09 January 2026

जेव्हा रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने स्कायडोला पेमेंट ॲग्रीगेटर–क्रॉस बॉर्डर (PA-CB) म्हणून काम करण्यासाठी अंतिम मंजुरी दिली, तेव्हा भारताच्या फिनटेक क्षेत्रासाठी हा एक नियामक महत्त्वाचा टप्पा ठरला. या मंजुरीमुळे बंगळूर-स्थित प्लॅटफॉर्मला भारतीय निर्यातदारांना, विशेषतः आंतरराष्ट्रीय वसुली सुलभ करू इच्छिणाऱ्या लहान आणि मध्यम आकाराच्या व्यवसायांना, अधिक नियमन केलेल्या आंतरराष्ट्रीय पेमेंट सेवा प्रदान करणे शक्य होणार आहे.

भूतानमधील भारतीय राजदूत राज्याच्या समृद्ध आणि प्राचीन बौद्ध वारशाबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी ओडिशाच्या सांस्कृतिक दौऱ्यावर गेले. या दौऱ्यामुळे दक्षिण आणि आग्नेय आशियामध्ये बौद्ध धर्माच्या प्रसाराशी या प्रदेशाचा कसा संबंध होता, हे देखील दिसून आले. प्राचीन भारतात बौद्ध शिक्षण आणि तीर्थयात्रेचे केंद्र म्हणून ओडिशाचे स्थान किती महत्त्वाचे होते, हे या दौऱ्यातून स्पष्ट झाले.

रशिया-युक्रेन युद्ध आणखी चिघळले आहे, कारण मॉस्कोने रात्रीच्या वेळी युक्रेनवर हल्ला करण्यासाठी आपल्या प्रगत ‘ओरेश्निक’ बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राचा वापर केल्याचे म्हटले आहे. या संघर्षाच्या चौथ्या वर्धापनदिनाच्या काही आठवड्यांपूर्वी झालेल्या या हल्ल्यामुळे युरोपीय सुरक्षेबद्दल आणि रशियन सैन्यात होत असलेल्या बदलांबद्दल गंभीर चिंता निर्माण झाली आहे.

शुक्रवारी, केंद्रीय गृहमंत्री गुरुग्रामजवळच्या मानेसर येथील छावणीत ‘नॅशनल आयईडी डेटा मॅनेजमेंट सिस्टीम’ (एनआयडीएमएस) चे आभासी पद्धतीने उद्घाटन करतील. तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून माहितीची देवाणघेवाण करून भारताची दहशतवादविरोधी आणि फॉरेन्सिक प्रतिसाद प्रणाली अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने हे उद्घाटन एक मोठे पाऊल आहे.

भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) लोकांना आधार अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास मदत करण्यासाठी आणि त्यांना आधार-संबंधित सेवा वापरणे सोपे जावे यासाठी ‘उदय’ नावाचा एक आधार शुभंकर सादर केला आहे. या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट्य, ही डिजिटल ओळख प्रणाली वापरणाऱ्या अब्जावधींहून अधिक लोकांसाठी आधारविषयक संवाद अधिक सोपा, सर्वसमावेशक आणि समर्पक बनवणे हे आहे.

भारतीय रेल्वे कंपनीसाठी उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या आणि चांगला आदर्श घालून देणाऱ्या १०० अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना ७० वा ‘अति विशिष्ट रेल सेवा पुरस्कार-२०२५’ प्रदान करणार आहे. हे पुरस्कार अशा व्यक्ती आणि गटांना सन्मानित करण्यासाठी आहेत, ज्यांच्या कार्यामुळे देशभरातील रेल्वेच्या सुरक्षितता, नावीन्य आणि सार्वजनिक सेवा वितरणात लक्षणीय सुधारणा झाली आहे.

रायसीना विज्ञान मुत्सद्देगिरी उपक्रम (आरएसडीआय) २०२६ हे जगभरात विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि मुत्सद्देगिरी यांना अधिक चांगल्या प्रकारे एकत्र आणण्याच्या दिशेने भारतासाठी एक मोठे पाऊल आहे. हा कार्यक्रम सरकारच्या वतीने विज्ञान मुत्सद्देगिरीला भारताच्या मुख्य भू-राजकीय संवादात समाविष्ट करण्याचा एक नवीन मार्ग आहे. हे जागतिक राजकारणात विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचे वाढते महत्त्व दर्शवते.

भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाने (SAI) नवी दिल्ली येथील आपल्या क्रीडा विज्ञान विभागात लढाऊ खेळांच्या प्रशिक्षकांसाठी चार दिवसीय क्रीडा विज्ञान कार्यशाळेचे आयोजन केले आहे. या उपक्रमाचा उद्देश क्रीडा विज्ञानाची तत्त्वे दैनंदिन प्रशिक्षण आणि खेळाडूंच्या तयारीमध्ये अधिक उपयुक्त बनवणे हा आहे. बॉक्सिंग, कुस्ती आणि ज्युदो यांसारख्या महत्त्वाच्या लढाऊ खेळांचे प्रशिक्षक या कार्यक्रमात सहभागी होत आहेत. हे दर्शवते की, ‘साई’ पुरावे आणि कामगिरीवर आधारित प्रशिक्षण प्रणालींवर लक्ष केंद्रित करत आहे.