Current Affairs 02 January 2024

1. The Union Cabinet granted ex-post facto approval to the Migration and Mobility Agreement between India and Italy.
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने भारत आणि इटली यांच्यातील स्थलांतर आणि गतिशीलता कराराला कार्योत्तर मंजुरी दिली आहे.

2. The number of Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi (PM-Kisan) scheme beneficiaries has declined by more than 20%, decreasing from a peak of 10.47 crore in April-July 2022 to 8.12 crore.
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (पीएम-किसान) योजनेच्या लाभार्थ्यांची संख्या 20% पेक्षा जास्त कमी झाली आहे, एप्रिल-जुलै 2022 मधील 10.47 कोटीच्या शिखरावरुन ती 8.12 कोटीवर कमी झाली आहे.

3. The Indian Space Research Organisation (ISRO) has launched its first X-ray Polarimeter Satellite (XpoSat) to study X-ray polarisation and its cosmic sources, like Black holes, Neutron stars, and Magnetars.
इंडियन स्पेस रिसर्च ऑर्गनायझेशन (ISRO) ने क्ष-किरण ध्रुवीकरण आणि कृष्णविवर, न्यूट्रॉन तारे आणि मॅग्नेटार यांसारख्या वैश्विक स्त्रोतांचा अभ्यास करण्यासाठी आपला पहिला एक्स-रे पोलारिमीटर उपग्रह (XpoSat) प्रक्षेपित केला आहे.

4. The Indian Tsunami Early Warning Centre (ITEWC), part of the Indian National Centre for Ocean Information Services (INCOIS) in Hyderabad, confirmed that India faces no tsunami threat despite a 7.5 magnitude earthquake near Honshu, Japan.
हैदराबादमधील इंडियन नॅशनल सेंटर फॉर ओशन इन्फॉर्मेशन सर्व्हिसेस (INCOIS) चा भाग असलेल्या इंडियन त्सुनामी अर्ली वॉर्निंग सेंटर (ITEWC) ने पुष्टी केली की, जपानच्या होन्शु जवळ ७.५ तीव्रतेचा भूकंप होऊनही भारताला सुनामीचा धोका नाही.

5. The Defence Minister of India, inaugurated Samvid Gurukulam Girls Sainik School in Vrindavan, Uttar Pradesh. This significant step reflects the government’s commitment to providing equal opportunities for girls in the field of defence.
भारताच्या संरक्षण मंत्र्यांनी उत्तर प्रदेशातील वृंदावन येथे संविद गुरुकुलम गर्ल्स सैनिक शाळेचे उद्घाटन केले. हे महत्त्वपूर्ण पाऊल संरक्षण क्षेत्रात मुलींना समान संधी उपलब्ध करून देण्याची सरकारची वचनबद्धता दर्शवते.

6. A study by researchers from the University of Szeged in Hungary published in Scientific Reports has uncovered new insights into Huntington’s disease using fruit flies (Drosophila melanogaster) as a model organism.
वैज्ञानिक अहवालात प्रकाशित केलेल्या हंगेरीतील सेजेड विद्यापीठातील संशोधकांनी केलेल्या अभ्यासात फळांच्या माश्या (ड्रोसोफिला मेलानोगास्टर) एक मॉडेल जीव म्हणून वापरल्या जाणार्‍या हंटिंग्टन रोगाबद्दल नवीन अंतर्दृष्टी उघड झाली आहे.

7. The Pegasus spyware has once again ignited a debate on privacy and security. Recent reports by Amnesty International point to its utilization in targeting the phones of two prominent Indian journalists, prompting inquiries into potential government involvement.
पेगासस स्पायवेअरने पुन्हा एकदा गोपनीयता आणि सुरक्षिततेवर वादविवाद पेटवला आहे. ॲम्नेस्टी इंटरनॅशनलचे अलीकडील अहवाल दोन प्रमुख भारतीय पत्रकारांच्या फोनला लक्ष्य करण्यासाठी त्याचा वापर करण्याकडे निर्देश करतात, संभाव्य सरकारी सहभागाची चौकशी करण्यास प्रवृत्त करतात.

Current Affairs 01 January 2024

1. The Financial Intelligence Unit India (FIU-IND) has issued show cause notices to 9 offshore cryptocurrency and virtual digital assets service providers (VDA SPs) including Binance Kucoin, Huobi for not being compliant with the requisite provisions of the Prevention of Money Laundering Act (PMLA).
फायनान्शियल इंटेलिजेंस युनिट इंडिया (FIU-IND) ने Binance Kucoin, Huobi सह 9 ऑफशोर क्रिप्टोकरन्सी आणि आभासी डिजिटल मालमत्ता सेवा प्रदाते (VDA SPs) यांना प्रिव्हेन्शन ऑफ मनी लाँडरिंग कायद्याच्या आवश्यक तरतुदींचे पालन न केल्याबद्दल कारणे दाखवा नोटीस बजावली आहे.

2. Recent attacks on ships in the Red Sea trade route and the ongoing drought problem at the Panama Canal have raised worries about global trade disruptions.
तांबड्या समुद्राच्या व्यापार मार्गावरील जहाजांवर अलीकडील हल्ल्यांमुळे आणि पनामा कालव्यावर चालू असलेल्या दुष्काळाच्या समस्येमुळे जागतिक व्यापारातील व्यत्ययाची चिंता वाढली आहे.

3. The Ministry of Social Justice & Empowerment recently highlighted the Scheme for Residential Education for Students in High Schools in Targeted Areas (SHRESHTA).
सामाजिक न्याय आणि सशक्तीकरण मंत्रालयाने अलीकडेच लक्ष्यित क्षेत्रातील उच्च माध्यमिक शाळांमधील विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शिक्षणाची योजना (SHRESHTA) अधोरेखित केली.

4. Recently, a study has been published titled-Balancing climate goals and biodiversity protection: legal implications of the 30×30 target for land-based carbon removal, highlighting the conflicts between land-based Carbon Dioxide Removal (CDR) Strategies and the establishment of protected areas, focusing on international environmental law.
अलीकडे, एक अभ्यास प्रकाशित झाला आहे- हवामान उद्दिष्टे आणि जैवविविधता संरक्षण संतुलित करणे: जमीन-आधारित कार्बन काढून टाकण्यासाठी 30×30 लक्ष्याचे कायदेशीर परिणाम, जमीन-आधारित कार्बन डायऑक्साइड काढणे (सीडीआर) धोरणे आणि संरक्षित क्षेत्रांची स्थापना यांच्यातील संघर्षांवर प्रकाश टाकणे, आंतरराष्ट्रीय पर्यावरण कायद्यावर लक्ष केंद्रित करणे.

5. Out of the Rs 1,67,518.6-crore special assistance (loan) allocated by the Centre under the Scheme for Special Assistance to States for capital expenditure/investment, Uttar Pradesh (UP) has been the highest recipient over the last four years.
भांडवली खर्च/गुंतवणुकीसाठी राज्यांना विशेष सहाय्य योजनेअंतर्गत केंद्राने वाटप केलेल्या रु. 1,67,518.6-कोटी विशेष सहाय्य (कर्ज) पैकी, उत्तर प्रदेश (UP) गेल्या चार वर्षांत सर्वाधिक प्राप्तकर्ता आहे.

Current Affairs 30 December 2023

1. The Election Commission (EC) has issued guidelines to political parties to use disability and gender sensitive language, and refrain from using derogatory references to persons with disabilities (PwD) in public speeches, campaigns and writings.
निवडणूक आयोगाने (EC) राजकीय पक्षांना अपंगत्व आणि लिंगसंवेदनशील भाषा वापरण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत आणि सार्वजनिक भाषणे, मोहीम आणि लेखनात अपंग व्यक्ती (PwD) बद्दल अपमानास्पद संदर्भ वापरण्यापासून परावृत्त केले आहे.

2. The Allahabad High Court recently ruled that a survey will be conducted for the Shahi Idgah, a three-domed mosque in Mathura. It is seeking appointment of a court commission to inspect the Shahi Idgah mosque that stands adjacent to the Krishna Janmabhoomi temple in Mathura.
अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने नुकताच मथुरा येथील शाही इदगाह या तीन घुमट मशिदीचे सर्वेक्षण केले जाईल, असा निर्णय दिला. मथुरेतील कृष्णजन्मभूमी मंदिराशेजारी उभ्या असलेल्या शाही इदगाह मशिदीची पाहणी करण्यासाठी न्यायालयीन आयोगाची नियुक्ती करण्याची मागणी आहे.

3. The Ministry for Road Transport and Highways (MoRT&H) presented a document in Parliament which shows that Kerala has the highest amount of financial Burden followed by Haryana and Uttar Pradesh.
The reason is being norms like state to bear 25% of the land acquisition cost for national highway development.
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने (MoRT&H) संसदेत एक दस्तऐवज सादर केला ज्यामध्ये असे दिसून येते की केरळमध्ये सर्वाधिक आर्थिक बोजा हरयाणा आणि उत्तर प्रदेश नंतर आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग विकासासाठी 25% भूसंपादन खर्च राज्याने उचलावे असे निकष हे कारण आहे.’

4. Researchers from Linköping University in Sweden have developed ‘Electronic Soil’ that can speed up the growth of plants in Hydroponic spaces.
स्वीडनमधील लिंकोपिंग विद्यापीठातील संशोधकांनी ‘इलेक्ट्रॉनिक माती’ विकसित केली आहे जी हायड्रोपोनिक जागेत वनस्पतींच्या वाढीस गती देऊ शकते.

5. India has made first-ever payment in rupees for crude oil purchased from the UAE, paving the way for the Internationalization of Indian Currency. In July 2023, an agreement with the UAE facilitated Indian Oil Corporation’s (IOC) rupee payment for a million barrels of crude from ADNOC (Abu Dhabi National Oil Company). Similarly, some Russian oil imports were settled in rupees.
UAE कडून खरेदी केलेल्या कच्च्या तेलासाठी भारताने प्रथमच रुपयात पैसे दिले आहेत, ज्यामुळे भारतीय चलनाच्या आंतरराष्ट्रीयीकरणाचा मार्ग मोकळा झाला आहे. जुलै 2023 मध्ये, UAE सोबतच्या करारामुळे ADNOC (अबु धाबी नॅशनल ऑइल कंपनी) कडून एक दशलक्ष बॅरल क्रूडसाठी इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOC) च्या रूपयाचे पेमेंट सुलभ झाले. त्याचप्रमाणे, काही रशियन तेल आयात रुपयांमध्ये सेटल केले गेले.

6. In 2023, India witnessed a disturbing surge in tiger deaths, reaching a record 204, as reported by the Wildlife Protection Society of India (WPSI), a non-profit organisation prompting concerns about conservation efforts for these majestic creatures.
2023 मध्ये, भारताने वाघांच्या मृत्यूची चिंताजनक वाढ पाहिली आणि 204 पर्यंत विक्रमी वाढ झाली, वाइल्डलाइफ प्रोटेक्शन सोसायटी ऑफ इंडिया (WPSI) या ना-नफा संस्थेने नोंदवल्यानुसार, या भव्य प्राण्यांच्या संवर्धनाच्या प्रयत्नांबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.

7. The Horticulture Department of the Municipal Corporation of Delhi (MCD) plans to expand its tree ambulance fleet in Delhi, aiming to triple the current number to 12 by 2024. दिल्ली म्युनिसिपल कॉर्पोरेशन (एमसीडी) च्या फलोत्पादन विभागाने दिल्लीतील ट्री ॲम्ब्युलन्स ताफ्याचा विस्तार करण्याची योजना आखली आहे, 2024 पर्यंत सध्याची संख्या 12 पर्यंत तिप्पट करण्याचे उद्दिष्ट आहे.

8. The Indian cabinet has approved the memorandum of understanding (MoU) signed between India’s Prasar Bharati and Radio Televisyen Malaysia (RTM) in November 2023. This brings the total number of MoUs signed by Prasar Bharati with various countries to 46.
भारताच्या प्रसार भारती आणि रेडिओ टेलिव्हिजन मलेशिया (RTM) यांच्यात नोव्हेंबर 2023 मध्ये स्वाक्षरी केलेल्या सामंजस्य कराराला भारतीय मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली आहे. यामुळे प्रसार भारतीने विविध देशांसोबत केलेल्या एकूण सामंजस्य करारांची संख्या 46 वर पोहोचली आहे.

9. Scientists have discovered an ancient underwater mountain range hidden within the world’s strongest ocean current, the Antarctic Circumpolar Current.
अंटार्क्टिक सर्कंपोलर करंट या जगातील सर्वात मजबूत महासागर प्रवाहामध्ये लपलेली प्राचीन पाण्याखालील पर्वतरांग शास्त्रज्ञांनी शोधून काढली आहे.

10. The New York Times (NYT) has taken legal action against OpenAI and Microsoft, alleging the unauthorized use of its copyrighted content to train AI models, including ChatGPT. This legal conflict underscores a broader debate on intellectual property (IP) rights in the era of generative AI platforms.
The New York Times (NYT) ने OpenAI आणि Microsoft विरुद्ध कायदेशीर कारवाई केली आहे, ChatGPT सह AI मॉडेलला प्रशिक्षण देण्यासाठी कॉपीराइट केलेल्या सामग्रीचा अनधिकृत वापर केल्याचा आरोप करत आहे. हा कायदेशीर संघर्ष जनरेटिव्ह एआय प्लॅटफॉर्मच्या युगात बौद्धिक संपदा (आयपी) अधिकारांवर व्यापक वादविवाद अधोरेखित करतो.