Current Affairs 11 May 2026

भारत दरवर्षी 11 मे रोजी ‘राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिन’ साजरा करतो. १९९८ मध्ये राजस्थानमधील पोखरण चाचणी क्षेत्रात 11 मे आणि 13 मे 1998 रोजी घेण्यात आलेल्या ‘पोखरण-II’ अणुचाचण्यांच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो.

दिनांक 11 मे 2026 रोजी, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने धार्मिक शिक्षण देणाऱ्या शाळांच्या कायदेशीर दर्जाची तपासणी केली; तसेच, घटनात्मक आणि धर्मादाय कायद्यातील तरतुदींच्या संदर्भात या बाबीचा विचार करण्यासाठी हे प्रकरण भारत सरकारकडे सोपवले. हा मुद्दा धार्मिक शिक्षण देणाऱ्या शैक्षणिक संस्थांचे वर्गीकरण आणि भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 26(a), 19(1)(g) व 30(1) अन्वये त्यांना दिली जाणारी वागणूक (किंवा दर्जा) यांशी संबंधित आहे.

भारत 28 ते 31 मे 2026 या कालावधीत नवी दिल्ली येथे चौथ्या भारत-आफ्रिका मंच शिखर परिषदेचे (IAFS-IV) यजमानपद भूषवेल. या शिखर परिषदेचे सह-यजमानपद आफ्रिकन युनियन आयोगाकडे असेल आणि यामध्ये संपूर्ण आफ्रिकन खंडातील नेते व प्रतिनिधी एकत्र येतील.

भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी 11 मे 2026 रोजी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात ‘वन केस, वन डेटा’ (One Case, One Data) उपक्रम आणि ‘सु-सहाय’ (Su Sahay) हे कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित चॅटबॉट सुरू केले. या उपक्रमाद्वारे सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये, जिल्हा न्यायालये आणि तालुका न्यायालयांमधील न्यायिक माहिती एकाच डिजिटल प्रणालीमध्ये एकत्रित केली जाते.

राजस्थानच्या स्तनदुग्ध दान कार्यक्रमामध्ये बाडमेर जिल्हा रुग्णालयातील ‘मदर मिल्क बँक’, जयपूर येथील राज्य-संचालित मानवी दूध बँक ‘जीवन धारा’ आणि ‘नॉर्वे-भारत भागीदारी उपक्रमा’अंतर्गत राबवला जाणारा ‘यशोदा’ कार्यक्रम यांचा समावेश आहे. बाडमेर येथील या केंद्राने ४ मार्च २०१८ पासून आतापर्यंत 29,882 युनिट्स दुग्ध संकलित केले असून, 3,165 नवजात बालकांना मदत केली आहे.

भारताने हँटाव्हायरसच्या देखरेखीसाठी 165 विशेष प्रयोगशाळांचे, देशभरात विस्तारलेले ‘व्हायरल रिसर्च अँड डायग्नोस्टिक लॅबोरेटरी नेटवर्क’ स्थापन केले आहे. संशयित रुग्णांच्या निदानाची खात्री करण्यासाठी हे नेटवर्क RT-PCR तंत्रज्ञानाचा वापर करत असून, निदानाशी संबंधित मदतीसाठी ते ‘इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च – नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजी’च्या संपर्कात आहे.

11 मे 2026 रोजी, तामिळनाडूने संपूर्ण राज्यात महिलांच्या सुरक्षेसाठी आणि प्रतिबंधात्मक संरक्षणासाठी ‘सिंगप्पेन विशेष कृती दला’ची (Singappen Special Task Force) स्थापना करण्याचे निर्देश दिले. हे पथक मुख्यमंत्री सी. जोसेफ विजय यांच्या थेट देखरेखीखाली कार्यरत असून, 10 मे 2026 रोजी पदग्रहण केल्यानंतर त्यांनी हाती घेतलेल्या पहिल्या उपक्रमांपैकी एक म्हणून याची घोषणा करण्यात आली आहे.

12 मे 2026 रोजी हिमंता बिस्वा सरमा आसामचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतील. भारतीय जनता पक्षाच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीने (NDA) 126 सदस्यांच्या आसाम विधानसभेत बहुमत मिळवल्यानंतर, आसामचे मुख्यमंत्री म्हणून हा त्यांचा सलग दुसरा कार्यकाळ असेल.

Current Affairs 09 May 2026

संचार मंत्रालयाच्या टपाल विभागांतर्गत कार्यरत असलेल्या ‘इंडिया पोस्ट’ने २७ मे २०२५ रोजी ‘DigiPIN’ (डिजीपिन) नावाची डिजिटल टपाल निर्देशांक प्रणाली (Digital Postal Index Number) कार्यान्वित केली. ही प्रणाली टपाल वितरण, ट्रॅकिंग आणि ठिकाण ओळखण्यासाठी इंडिया पोस्टच्या टपाल व्यवस्थेशी एकात्मिक करण्यात आली असून, ती ‘जिओ-कोडेड’ (geo-coded) डिजिटल पत्त्यांचा वापर करते.

8 मे 2026 रोजी, जयंत मेहता यांची सरदार पटेल सहकारी दुग्ध महासंघ लिमिटेड (SPCDF) चे पहिले अध्यक्ष म्हणून एकमताने निवड करण्यात आली. ते गुजरात सहकारी दूध विपणन महासंघ लिमिटेड (अमूल) चे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत; तसेच संग्राम चौधरी यांची या महासंघाचे उपाध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली.

आवश्यक नियम आणि अधिसूचनांच्या प्रकाशनासह, भारताने 21 नोव्हेंबर २०२५ रोजी चार कामगार संहिता (Labour Codes) पूर्णपणे कार्यान्वित केल्या. या चार संहिता वेतन, औद्योगिक संबंध, सामाजिक सुरक्षा आणि व्यावसायिक सुरक्षा यांबाबतच्या एका एकत्रित चौकटीद्वारे २९ केंद्रीय कामगार कायद्यांची जागा घेतात.

2 मे ते 10 मे 2026 या कालावधीत परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर हे तीन कॅरिबियन देशांच्या दौऱ्यावर होते आणि त्यांनी सुरीनामला भेट दिली. त्यांनी पारामारिबो येथे भारताच्या सहाय्याने उभारण्यात आलेल्या ‘अ‍ॅग्रो पॅशन फ्रूट’ प्रक्रिया प्रकल्पाचे उद्घाटन केले आणि सुरीनामचे परराष्ट्र मंत्री मेल्विन बुवा यांच्यासमवेत भारत-सुरीनाम संयुक्त आयोगाच्या नवव्या बैठकीचे सह-अध्यक्षपद भूषवले.

जनगणना 2027 च्या प्रक्रियेअंतर्गत, भारताकडून जनगणना कर्मचाऱ्यांना ‘QR कोड’ असलेली ओळखपत्रे वितरित करण्यात आली आहेत. या QR कोडमुळे रहिवाशांना आपल्या मोबाईल उपकरणाद्वारे हे ओळखपत्र स्कॅन करून, संबंधित कर्मचाऱ्याची सत्यता पडताळून पाहणे शक्य होते.

‘युनिफाइड डिस्ट्रिक्ट इन्फॉर्मेशन सिस्टम फॉर एज्युकेशन प्लस’ (UDISE+) 2024-25 आणि 8 मे 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या नीती आयोगाच्या अहवालानुसार, झारखंडमधील प्राथमिक स्तरावरील शाळा सोडण्याचे प्रमाण (dropout rate) 2024-15 मधील 6.41 टक्क्यांच्या तुलनेत 2024-25 मध्ये 0 टक्के इतके नोंदवले गेले. तसेच, २०१४-१५ ते 2024-25 या कालावधीत, या राज्यात उच्च प्राथमिक स्तरावरील शाळा सोडण्याचे प्रमाण 7.42 टक्क्यांवरून 1.7 टक्क्यांपर्यंत, तर माध्यमिक स्तरावरील प्रमाण 23.2 टक्क्यांवरून 3.5 टक्क्यांपर्यंत खाली आल्याचेही या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

9 मे 2026 रोजी, व्हाइस ॲडमिरल कृष्ण स्वामिनाथन यांची भारताचे पुढील नौदल प्रमुख (Chief of the Naval Staff) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. 31 मे 2026 रोजी ते आपल्या पदाचा कार्यभार स्वीकारतील; या दिवशीच ॲडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी हे निवृत्त होत असून, त्यांच्या जागी स्वामिनाथन हे पदभार सांभाळतील.

9 मे 2026 रोजी, व्हाइस ॲडमिरल कृष्ण स्वामिनाथन यांची भारताचे पुढील नौदल प्रमुख (Chief of the Naval Staff) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. 31 मे 2026 रोजी निवृत्त होणाऱ्या ॲडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी यांच्याकडून ते त्याच दिवशी पदभार स्वीकारतील.

Current Affairs 08 May 2026

भारतीय निवडणूक आयोगाने (ECI) ७ मे २०२६ रोजी आसाम, केरळ, तामिळनाडू, पश्चिम बंगाल आणि केंद्रशासित प्रदेश पुदुच्चेरी येथील २०२६ च्या विधानसभा निवडणुकांसाठी लागू असलेली ‘आचारसंहिता’ (MCC) शिथिल केली. तसेच, गुजरात, कर्नाटक, महाराष्ट्र, नागालँड आणि त्रिपुरा येथील विधानसभा मतदारसंघांमधील पोटनिवडणुकांचे निकाल जाहीर झाल्यानंतर तेथील आचारसंहिताही मागे घेण्यात आली.

भारताचे चीनमधील नवीन राजदूत विक्रम दोराईस्वामी यांनी, 7 मे 2026 रोजी बीजिंग येथे चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे सहाय्यक परराष्ट्र मंत्री आणि राजशिष्टाचार विभागाचे महासंचालक हाँग लेई यांच्याकडे आपली ओळखपत्रे सादर केली. ओळखपत्रे सादर करणे ही एक औपचारिक राजनैतिक कृती आहे, जी संबंधित देशातील राजदूताच्या कार्यकाळाच्या सुरुवातीचे द्योतक ठरते.

आयशर मोटर्सच्या मालकीची दुचाकी उत्पादक कंपनी ‘रॉयल ​​एनफिल्ड’ आंध्र प्रदेशमध्ये एका नवीन उत्पादन प्रकल्पावर आणि ‘व्हेंडर पार्क’वर २,२०० कोटी रुपयांची गुंतवणूक करणार आहे. हा प्रकल्प आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूच्या सीमेजवळ, तिरुपती जिल्ह्यातील सत्यवेडू येथे उभारला जाईल; तसेच तामिळनाडूबाहेर रॉयल एनफिल्डचा हा पहिलाच मोठा उत्पादन विस्तार ठरेल.

कॅनडाचे ‘बिल C-22’, ज्याला अधिकृतपणे ‘Supporting Authorized Access to Information Act’ (SAAIA) असे संबोधले जाते, हा एक प्रस्तावित कायदा आहे ज्यावर सध्या (२०२६ मध्ये) ‘हाऊस ऑफ कॉमन्स’मध्ये चर्चा सुरू आहे. एन्क्रिप्शन, डेटा जतन करणे आणि इलेक्ट्रॉनिक सेवा पुरवठादारांच्या प्रणालींमध्ये सरकारला मिळण्याची संभाव्य प्रवेशाची मुभा—यांशी संबंधित तरतुदींवरून Apple आणि Meta या कंपन्यांनी या कायद्याला विरोध दर्शवला आहे.

केंद्रीय कामगार मंत्रालयाने 7 मे 2026 रोजी देशभरातील ४० वर्षांहून अधिक वय असलेल्या कामगारांसाठी मोफत वार्षिक आरोग्य तपासणी योजना सुरू केली. ही योजना ‘सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020’ (Code on Social Security, 2020) अंतर्गत, कर्मचारी राज्य विमा महामंडळाची रुग्णालये आणि संलग्न संस्थांमार्फत राबविली जात आहे.

संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) आणि भारतीय हवाई दलाने (IAF) ७ मे २०२६ रोजी ओडिशाच्या किनारपट्टीजवळ ‘टॅक्टिकल ॲडव्हान्स्ड रेंज ऑगमेंटेशन’ (TARA) या शस्त्रास्त्र प्रणालीची पहिली उड्डाण चाचणी घेतली. ही प्रणाली ‘जॅग्वार’ (Jaguar) विमानावरून प्रक्षेपित करण्यात आली. TARA ही भारताची पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीची पहिली ‘ग्लाइड’ शस्त्रास्त्र प्रणाली आहे.

सुमारे दोन दशकांच्या वाटाघाटींनंतर, भारत-युरोपियन युनियन मुक्त व्यापार करार २७ जानेवारी २०२६ रोजी राजकीय स्तरावर अंतिम करण्यात आला. युरोपियन युनियन आणि भारतात कायदेशीर छाननी व मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, हा करार २०२७ च्या सुरुवातीला अंमलात येईल अशी अपेक्षा आहे.

24 फेब्रुवारी 2026 रोजी, दक्षिण कॅलिफोर्निया येथील नासाच्या ‘जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी’ने लिथियमवर चालणाऱ्या ‘मॅग्नेटोप्लाझ्माडायनॅमिक’ (MPD) थ्रस्टरची चाचणी केली. या नमुन्याने 120 किलोवॅट ऊर्जा निर्माण केली – जी अमेरिकेत आजवर चाचणी करण्यात आलेली सर्वात शक्तिशाली विद्युत प्रणोदन प्रणाली (electric propulsion system) ठरली आहे.

Current Affairs 07 May 2026

2024 च्या ‘राष्ट्रीय गुन्हे अभिलेख विभागा’च्या (NCRB) आकडेवारीनुसार, मुलांवरील गुन्हे आणि अल्पवयीन मुलांनी केलेले गुन्हे या दोन्ही बाबतीत दिल्लीचा क्रमांक अव्वल राहिला आहे. या वर्षात महानगरांमध्ये मुलांवरील गुन्ह्यांची संख्या 7,662 इतकी नोंदवली गेली, तर अल्पवयीन मुलांनी केलेल्या गुन्ह्यांची संख्या 2,306 इतकी होती.

चिलीच्या अटाकामा वाळवंटाच्या पृष्ठभागाखाली दोन मीटर खोलीवर असलेल्या एका सूक्ष्मजैविक परिसंस्थेमध्ये जिवाणू, आर्किया आणि डीएनए (DNA) यांचा शोध लागला आहे. अटाकामा वाळवंट हे पृथ्वीवरील सर्वात कोरडे आणि उष्ण वाळवंट असून, मंगळासारख्या परिस्थितीमुळे खगोलजीवशास्त्रातील संशोधनासाठी याचा अनेकदा वापर केला जातो.

दक्षिण कोरियाने 6 मे 2026 रोजी सेऊलमधील जोग्येसा मंदिरात आयोजित एका बौद्ध समारंभात आपला पहिला मानवाकृती रोबो भिक्खू, ‘गाबी’ (Gabi), सादर केला. 24 मे 2026 रोजी येणाऱ्या बुद्ध जयंतीच्या पार्श्वभूमीवर, कोरियन बौद्ध धर्माच्या ‘जोग्ये संप्रदाया’ने या रोबोचे अनावरण केले.

21 सप्टेंबर ते 6 ऑक्टोबर 2026  या कालावधीत आंतरराष्ट्रीय ‘विंडो’दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या ‘FIFA ASEAN Cup’च्या पहिल्या आवृत्तीसाठी, भारताने FIFA सोबत सहभाग करार (Participation Agreement) स्वाक्षरित केला आहे. अखिल भारतीय फुटबॉल महासंघाने हे निमंत्रण स्वीकारले असून, या स्पर्धेबाबतच्या पुढील तपशीलांची ते प्रतीक्षा करत आहेत.

युरोपियन क्षेपणास्त्र उत्पादक कंपनी एमबीडीएने ६ मे २०२६ रोजी भारतीय हवाई दलासोबत, भारतात मिका (MICA) हवेतून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्र प्रणालीसाठी देशांतर्गत देखभाल, दुरुस्ती आणि मध्यावधी दुरुस्ती (Maintenance, Repair and Mid Life Overhaul) क्षमता स्थापित करण्याकरिता एका करारावर स्वाक्षरी केली. भारतीय हवाई दल ही सुविधा स्थापित करेल, चालवेल आणि तिची देखभाल करेल, तर एमबीडीए औद्योगिक उपकरणे, अवजारे, तांत्रिक माहिती संच, प्रशिक्षण आणि विशेषज्ञ साहाय्य पुरवेल.

7 मे 2026 रोजी, 1.1 अब्ज डॉलर्सच्या मूल्यांकनावर सुमारे 60 दशलक्ष डॉलर्सचा निधी उभारून, ‘स्कायक्रूट एरोस्पेस’ ही भारतातील पहिली ‘स्पेस-टेक युनिकॉर्न’ कंपनी बनली. या कंपनीचे मुख्यालय हैदराबाद येथे असून, ती भारतातील खाजगी अंतराळ प्रक्षेपण क्षेत्रात कार्यरत आहे.

राष्ट्रीय गुन्हे अभिलेख विभागाने (NCRB) प्रसिद्ध केलेल्या ‘Crime in India 2024’ या आकडेवारीनुसार, २०२४ मध्ये भारतातील महानगरांमध्ये बंगळुरूमध्ये सायबर गुन्ह्यांची सर्वाधिक नोंद झाली असून, ही संख्या १७,५६१ इतकी आहे. तसेच, २०२४ मध्ये या शहरात दर एक लाख लोकसंख्येमागे सायबर गुन्ह्यांची २०६.६ प्रकरणे नोंदवली गेली होती.

‘केबल न्यूज नेटवर्क’ (CNN) ची स्थापना करणारे अमेरिकन माध्यम-सम्राट टेड टर्नर यांचे वयाच्या ८७ व्या वर्षी निधन झाले. पहिले २४-तास चालणारे दूरचित्रवाणी वृत्तवाहिनी सुरू करण्यासाठी आणि अमेरिकेत ‘टर्नर ब्रॉडकास्टिंग सिस्टम’ उभारण्यासाठी ते ओळखले जात असत.