Current Affairs 27 May 2024

1. A new study lead by Oregon State University has made a new kind of cathode material that is based on iron. It’s possible that this finding could help make batteries for electric cars (EVs) that are better, cheaper, and last longer.
ओरेगॉन स्टेट युनिव्हर्सिटीच्या नवीन अभ्यासाच्या नेतृत्वाने लोहावर आधारित कॅथोड सामग्रीचा एक नवीन प्रकार तयार केला आहे. हे शक्य आहे की या शोधामुळे इलेक्ट्रिक कार (EVs) चांगल्या, स्वस्त आणि जास्त काळ टिकणाऱ्या बॅटरी बनवण्यात मदत होऊ शकते.

2. In April, Zimbabwe introduced a new currency called the Zimbabwe Gold (ZiG) with the aim of revitalising their economy. Due to significant economic challenges and previous unsuccessful attempts at establishing currencies, this is the sixth instance within a span of 15 years where a national currency has been attempted.
एप्रिलमध्ये, झिम्बाब्वेने त्यांच्या अर्थव्यवस्थेचे पुनरुज्जीवन करण्याच्या उद्देशाने झिम्बाब्वे गोल्ड (ZiG) नावाचे नवीन चलन सादर केले. महत्त्वपूर्ण आर्थिक आव्हाने आणि चलन स्थापन करण्याच्या मागील अयशस्वी प्रयत्नांमुळे, 15 वर्षांच्या कालावधीत राष्ट्रीय चलनाचा प्रयत्न केला गेला असेल अशी ही सहावी घटना आहे.

3. The pressing worldwide issue of climate change necessitates ongoing scientific breakthroughs and technical advancements. The PREFIRE (Polar Radiant Energy in the Far Infrared Experiment) project initiated by NASA commenced on May 25th. This is a significant advancement in climate prediction and understanding.
हवामान बदलाच्या जागतिक समस्येसाठी सतत वैज्ञानिक प्रगती आणि तांत्रिक प्रगती आवश्यक आहे. NASA ने सुरू केलेला PREFIRE (पोलर रेडियंट एनर्जी इन द फार इन्फ्रारेड प्रयोग) प्रकल्प 25 मे रोजी सुरू झाला. हवामान अंदाज आणि समजून घेण्यात ही एक महत्त्वपूर्ण प्रगती आहे.

4. In collaboration with mobile carriers, the Department of Telecommunications (DoT) has established a novel approach to identify and prevent fraudulent international calls that display Indian phone numbers. This measure was implemented in response to several reports of fraudulent phone calls made by individuals falsely claiming to be police officers, FedEx employees, or representatives from the Department of Telecom (DoT) and the Telecom Regulatory Authority of India (Trai).
मोबाईल वाहकांच्या सहकार्याने, दूरसंचार विभाग (DoT) ने भारतीय फोन नंबर प्रदर्शित करणारे फसवे आंतरराष्ट्रीय कॉल ओळखण्यासाठी आणि रोखण्यासाठी एक नवीन दृष्टीकोन स्थापित केला आहे. पोलिस अधिकारी, FedEx कर्मचारी किंवा दूरसंचार विभाग (DoT) आणि भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (Trai) चे प्रतिनिधी असल्याचा खोटा दावा करणाऱ्या व्यक्तींनी केलेल्या फसव्या फोन कॉल्सच्या अनेक अहवालांना प्रतिसाद म्हणून हा उपाय लागू करण्यात आला.

5. The Appointments Committee of the Cabinet has determined that Army Chief Gen. Manoj Pande would continue in his position till June 30. The announcement was released on May 26, a mere day prior to Gen. Pande’s scheduled retirement on May 31. This action has great importance since it is the first instance of a term being prolonged in such a manner since the era of Indira Gandhi, who, during her tenure as Prime Minister, granted an extension to Gen. G. G. Bewoor in the early 1970s.
मंत्रिमंडळाच्या नियुक्ती समितीने असे ठरवले आहे की लष्करप्रमुख जनरल मनोज पांडे हे ३० जूनपर्यंत त्यांच्या पदावर कायम राहतील. जनरल पांडे यांच्या ३१ मे रोजी नियोजित निवृत्तीच्या एक दिवस अगोदर २६ मे रोजी ही घोषणा प्रसिद्ध करण्यात आली. महत्त्व कारण इंदिरा गांधी यांच्या काळापासून अशाप्रकारे मुदत वाढवण्याची ही पहिलीच घटना आहे, ज्यांनी त्यांच्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळात 1970 च्या सुरुवातीस जनरल जीजी बेवूर यांना मुदतवाढ दिली होती.

6. In May 2024, the Indian Central Government provided a substantial amount of financial assistance to the state of Kerala in order to address its economic challenges. The Minister of State for Electronics and Information Technology publicly announced this modification on platform X. Until December 2024, the Centre has granted Kerala the authority to borrow a maximum of Rs 21,253 crores.
मे 2024 मध्ये, भारताच्या केंद्र सरकारने केरळ राज्याला आर्थिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात आर्थिक मदत दिली. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्र्यांनी प्लॅटफॉर्म X वर या बदलाची जाहीर घोषणा केली. डिसेंबर 2024 पर्यंत, केंद्राने केरळला जास्तीत जास्त 21,253 कोटी रुपये कर्ज घेण्याचे अधिकार दिले आहेत.

Current Affairs 25 May 2024

1. Major legislative amendments achieved lately in the Philippines let international medical students—including those from India—to practise medicine in the country upon their graduation with a Doctor of Medicine degree. This shift will result in a 25–30% increase of Indian students in the Philippines.
फिलीपिन्समध्ये अलीकडेच साध्य करण्यात आलेल्या प्रमुख कायदेविषयक सुधारणांमुळे आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय विद्यार्थ्यांना-भारतातील विद्यार्थ्यांसह-डॉक्टर ऑफ मेडिसिनची पदवी मिळाल्यावर त्यांना देशात औषधाचा सराव करता येऊ शकतो. या शिफ्टमुळे फिलीपिन्समधील भारतीय विद्यार्थ्यांमध्ये 25-30% वाढ होईल.

2. The $3.6 billion Myitsone dam project, previously shelved, is being restarted by Myanmar’s junta with assistance from China. Strong public resistance forced the first postponement of this programme in 2011. On the Ayeyarwady River in northern Kachin state is the project. Plans call for building a 6,000 megawatt dam that will supply China with around 90% of its electricity requirements.
3.6 अब्ज डॉलर्सचा मायिटसोन धरण प्रकल्प, जो पूर्वी रखडलेला होता, चीनच्या सहाय्याने म्यानमारच्या जंटा पुन्हा सुरू करत आहे. तीव्र सार्वजनिक विरोधामुळे 2011 मध्ये हा कार्यक्रम पहिल्यांदा पुढे ढकलला गेला. उत्तर काचिन राज्यातील अय्यरवाडी नदीवर हा प्रकल्प आहे. 6,000 मेगावॅटचे धरण बांधण्याची योजना आखण्यात आली आहे जी चीनला त्याच्या सुमारे 90% विजेच्या गरजा पुरवेल.

3. Anasuya Sengupta won Best Actress at Cannes Film Festival 77 for her performance in “The Shameless.” Kolkatan actress she is quite talented. The reason this victory matters is that it demonstrates the existence and increasing significance of Indian cinema worldwide. It likewise demonstrates the strength of Indian women in films.
“द शेमलेस” मधील अभिनयासाठी अनुसया सेनगुप्ताला कान्स फिल्म फेस्टिव्हल 77 मध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. कोलकाता अभिनेत्री ती खूप प्रतिभावान आहे. या विजयाचे महत्त्वाचे कारण म्हणजे तो जगभरात भारतीय सिनेमाचे अस्तित्व आणि वाढणारे महत्त्व दाखवून देतो. तसेच चित्रपटांमध्ये भारतीय महिलांची ताकद दाखवून देते.

4. SpaceX just declared that June 5, 2024, will be the date of the next test flight for Starship, the strongest rocket in the world. Should the government approve, this event will take place at the Starbase in Boca Chica, Texas, at 7:00 a.m. local time. Both NASA’s moon mission ambitions and Elon Musk’s Mars settlement ideas heavily rely on it.
SpaceX ने नुकतेच घोषित केले की 5 जून 2024 ही जगातील सर्वात मजबूत रॉकेट स्टारशिपच्या पुढील चाचणी उड्डाणाची तारीख असेल. सरकारने मान्यता दिल्यास, हा कार्यक्रम टेक्सासमधील बोका चिका येथील स्टारबेस येथे स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 7:00 वाजता होईल. NASA च्या चंद्र मोहिमेच्या महत्वाकांक्षा आणि एलोन मस्कच्या मंगळ सेटलमेंटच्या कल्पना यावर खूप अवलंबून आहेत.

5. The Graduate Route Visa (GRV) should remain unchanged, according to an assessment by the UK’s Migration Advisory Committee (MAC) in May 2024. The GRV is valued by stakeholders for making it easier to find job in the UK following graduation, hence this decision is in keeping with their opinions.
मे 2024 मध्ये UK च्या स्थलांतर सल्लागार समितीने (MAC) केलेल्या मूल्यांकनानुसार, ग्रॅज्युएट रूट व्हिसा (GRV) अपरिवर्तित राहिला पाहिजे. पदवीनंतर यूकेमध्ये नोकरी शोधणे सोपे करण्यासाठी भागधारकांद्वारे GRV ला महत्त्व दिले जाते, म्हणून हा निर्णय त्यांच्या मतांना अनुसरून आहे.

6. Recently, the G7 leaders stood by their pledge to achieve net-zero emissions by 2050. In keeping with this, the Albanese administration has proposed to establish a Net Zero Economy Authority to promote more investment in environmentally friendly technology. Increased net zero promises have followed the 2021 United Nations Climate Change Conference (COP26) in Glasgow, which attempted to limit global warming below 1.5°C as mandated by the Paris Agreement.
अलीकडे, G7 नेते 2050 पर्यंत निव्वळ-शून्य उत्सर्जन साध्य करण्याच्या त्यांच्या वचनावर ठाम राहिले. हे लक्षात घेऊन, अल्बेनीज प्रशासनाने पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानामध्ये अधिक गुंतवणूकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी नेट झिरो इकॉनॉमी अथॉरिटी स्थापन करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे. 2021 च्या ग्लासगो येथे झालेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान बदल परिषदेच्या (COP26) नंतर वाढलेल्या निव्वळ शून्य आश्वासनांचे पालन केले आहे, ज्याने पॅरिस कराराद्वारे अनिवार्य केल्यानुसार 1.5°C च्या खाली ग्लोबल वार्मिंग मर्यादित करण्याचा प्रयत्न केला.

7. The Computer Emergency Response Team (CERT-In) of the Centre today issued a warning on significant security flaws discovered in Google Chrome. This concern and the need of users updating vulnerable browsers immediately are discussed in the warning letter from CERT-In, CIVN-2024-0170. Due to the discovered vulnerabilities, which are deemed extremely dangerous, hackers can remotely access user systems and data.
केंद्राच्या कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT-In) ने आज Google Chrome मध्ये आढळलेल्या महत्त्वपूर्ण सुरक्षा त्रुटींबद्दल चेतावणी जारी केली. CERT-In, CIVN-2024-0170 च्या चेतावणी पत्रात ही चिंता आणि असुरक्षित ब्राउझर त्वरित अपडेट करण्याच्या वापरकर्त्यांच्या गरजेची चर्चा केली आहे. शोधलेल्या भेद्यतेमुळे, ज्या अत्यंत धोकादायक मानल्या जातात, हॅकर्स दूरस्थपणे वापरकर्ता प्रणाली आणि डेटामध्ये प्रवेश करू शकतात.

Current Affairs 24 May 2024

1. The Maldives wants to make the Maldivian Rufiyaa (MVR) stronger, so it has said it will start accepting RuPay, an Indian payment service. However, there have been recent political issues between India and the Maldives because President Mohamed Muizzu backed China. This is a step towards working together financially.
मालदीवला Maldivian Rufiyaa (MVR) अधिक मजबूत बनवायचे आहे, म्हणून ते RuPay ही भारतीय पेमेंट सेवा स्वीकारण्यास सुरुवात करेल असे सांगितले आहे. तथापि, भारत आणि मालदीवमध्ये अलीकडील राजकीय समस्या आहेत कारण अध्यक्ष मोहम्मद मुइझू यांनी चीनला पाठिंबा दिला आहे. आर्थिकदृष्ट्या एकत्र काम करण्याच्या दिशेने हे एक पाऊल आहे.

2. Scientists from the Indian Institute of Technology Guwahati (IIT Guwahati) and Columbia University in the US have made a lot of progress in nanopatterning. Dr. Rishi Maiti, an assistant professor in the physics department at IIT Guwahati, was a key person in this work. There is an article about their work in the well-known journal Science Advances.
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था गुवाहाटी (IIT गुवाहाटी) आणि अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांनी नॅनोपॅटर्निंगमध्ये बरीच प्रगती केली आहे. आयआयटी गुवाहाटी येथील भौतिकशास्त्र विभागातील सहायक प्राध्यापक डॉ. ऋषी मैती हे या कामात महत्त्वाचे होते. सायन्स ॲडव्हान्सेस या सुप्रसिद्ध जर्नलमध्ये त्यांच्या कार्याबद्दल एक लेख आहे.

3. Australia’s first person to get the H5N1 bird flu was a child who came back from India in March. The child was really sick, but they are now fully better. According to Victoria’s top health officer, there have been no more cases linked to this event. People don’t usually get this strain from one person to another.
H5N1 बर्ड फ्लू झालेला ऑस्ट्रेलियातील पहिला व्यक्ती मार्चमध्ये भारतातून परत आलेला मुलगा होता. मूल खरोखरच आजारी होते, परंतु ते आता पूर्णपणे बरे झाले आहेत. व्हिक्टोरियाच्या उच्च आरोग्य अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, या घटनेशी संबंधित आणखी कोणतीही प्रकरणे नाहीत. लोकांना सहसा हा ताण एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीला मिळत नाही.

4. China has started to use a new large language model (LLM) that is based on President Xi Jinping’s political ideas. The full name of it is “Xi Jinping Thought on Socialism with Chinese Characteristics for a New Era.” There are clear steps in this plan on how to follow China’s economic, social, and political rules. There is a Cyberspace Administration of China group called the China Cyberspace Research Institute that put out this LLM. The main goal is to make an AI system that is safe and reliable by using data from China that has been approved by the government.
चीनने राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या राजकीय विचारांवर आधारित नवीन मोठ्या भाषेचे मॉडेल (LLM) वापरण्यास सुरुवात केली आहे. त्याचे पूर्ण नाव “Xi Jinping Thought on Socialism with Chinese Characteristics for a New Era.” चीनचे आर्थिक, सामाजिक आणि राजकीय नियम कसे पाळायचे याचे स्पष्ट टप्पे या योजनेत आहेत. चायना सायबरस्पेस रिसर्च इन्स्टिट्यूट नावाचा एक सायबरस्पेस ॲडमिनिस्ट्रेशन ऑफ चायना ग्रुप आहे ज्याने हे LLM बाहेर ठेवले आहे. सरकारने मंजूर केलेल्या चीनमधील डेटा वापरून सुरक्षित आणि विश्वासार्ह अशी एआय प्रणाली बनवणे हे मुख्य ध्येय आहे.

5. According to the Central Board of the Reserve Bank of India (RBI), the Central Government will get a record amount of Rs 2.11 lakh crore as an extra payment for the accounting year 2023–24. Beyond what was planned in the budget and what the market thought would happen, this big shift goes into action. Basically, it changes how the RBI pays the national fund.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या केंद्रीय मंडळानुसार, केंद्र सरकारला 2023-24 च्या लेखा वर्षासाठी अतिरिक्त पेमेंट म्हणून 2.11 लाख कोटी रुपयांची विक्रमी रक्कम मिळेल. अर्थसंकल्पात काय नियोजित केले होते आणि बाजाराचा विचार काय होईल यापलीकडे, ही मोठी बदल कृतीत होते. मुळात, RBI राष्ट्रीय निधीची कशी भरपाई करते ते बदलते.

6. Universities and colleges in Canada recently changed the standards for getting in. A big change is that you no longer need to have gone to school for 16 years to take college classes. This is a great move for Indian kids who want to go to college.
कॅनडातील विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांनी नुकतेच प्रवेश घेण्याचे मानक बदलले आहेत. एक मोठा बदल असा आहे की महाविद्यालयीन वर्ग घेण्यासाठी तुम्हाला यापुढे 16 वर्षे शाळेत जाण्याची गरज नाही. महाविद्यालयात जाऊ इच्छिणाऱ्या भारतीय मुलांसाठी ही एक उत्तम चाल आहे.

Current Affairs 23 May 2024

1. China has implemented a novel large language model (LLM) that draws inspiration from the political ideologies espoused by President Xi Jinping of China. “Xi Jinping Thought on Socialism with Chinese Characteristics for a New Era” is its official title. Detailed instructions on how to adhere to China’s political, social, and economic regulations are included in this plan. The China Cyberspace Research Institute, an entity under the Cyberspace Administration of China, issued this LLM. It concentrates on establishing a secure and dependable AI environment through the use of government-approved data originating from China.
चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी स्वीकारलेल्या राजकीय विचारसरणीपासून प्रेरणा घेणारे नॉव्हेल लार्ज लँग्वेज मॉडेल (LLM) चीनने लागू केले आहे. “शी जिनपिंग थॉट ऑन सोशलिझम विथ चायनीज कॅरॅक्टरिस्टिक्स फॉर अ न्यू एरा” हे त्याचे अधिकृत शीर्षक आहे. चीनच्या राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक नियमांचे पालन कसे करावे याच्या तपशीलवार सूचना या योजनेत समाविष्ट केल्या आहेत. चायना सायबरस्पेस रिसर्च इन्स्टिट्यूट, चीनच्या सायबरस्पेस ॲडमिनिस्ट्रेशनच्या अंतर्गत असलेल्या संस्थेने हे LLM जारी केले आहे. हे चीनमधून उद्भवलेल्या सरकारी मान्यताप्राप्त डेटाच्या वापराद्वारे सुरक्षित आणि विश्वासार्ह एआय वातावरण स्थापित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.

2. According to recent news reports, on May 28, Spain, Ireland, and Norway intend to formally declare Palestine a state. A significant number of individuals interpret this action as an indication that the Palestinians are asserting their position on the international stage in retaliation for Israel’s military interventions that have exacerbated the humanitarian crisis in Gaza.
अलीकडील बातम्यांनुसार, 28 मे रोजी, स्पेन, आयर्लंड आणि नॉर्वे पॅलेस्टाईनला औपचारिकपणे एक राज्य घोषित करण्याचा मानस आहे. गाझामधील मानवतावादी संकट वाढवणाऱ्या इस्रायलच्या लष्करी हस्तक्षेपाचा बदला घेण्यासाठी पॅलेस्टिनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली भूमिका ठामपणे मांडत असल्याचे संकेत म्हणून मोठ्या संख्येने व्यक्ती या कारवाईचा अर्थ लावतात.

3. For the fiscal year 2023–24, the Central Board of the Reserve Bank of India (RBI) has authorised an unprecedented surplus payment to the Central Government in the amount of Rs 2.11 lakh crore. This significant transfer deviates from both the allocated budget and the expectations of the market in terms of performance. It establishes a new standard against which the Reserve Bank of India (RBI) reimburses the national treasury.
2023-24 या आर्थिक वर्षासाठी, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) च्या केंद्रीय मंडळाने केंद्र सरकारला 2.11 लाख कोटी रुपयांचे अभूतपूर्व अतिरिक्त पेमेंट अधिकृत केले आहे. हे महत्त्वपूर्ण हस्तांतरण वाटप केलेले बजेट आणि कामगिरीच्या दृष्टीने बाजाराच्या अपेक्षा या दोन्हीपासून विचलित होते. हे एक नवीन मानक स्थापित करते ज्याच्या विरोधात भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) राष्ट्रीय तिजोरीची परतफेड करते.

4. General Anil Chauhan, Chief of the Defence Staff (CDS), initiated Cyber Suraksha – 2024 on May 22, 2024. The event is being coordinated by the Defence Cyber Agency of India and will take place from May 20th to May 24th. In order to safeguard India against emerging cyber threats, General Chauhan emphasised the criticality of enhancing the nation’s cyber defence infrastructure.
जनरल अनिल चौहान, चीफ ऑफ द डिफेन्स स्टाफ (CDS) यांनी 22 मे 2024 रोजी सायबर सुरक्षा – 2024 चा शुभारंभ केला. हा कार्यक्रम भारताच्या डिफेन्स सायबर एजन्सीद्वारे समन्वयित केला जात आहे आणि 20 मे ते 24 मे या कालावधीत होणार आहे. . उदयोन्मुख सायबर धोक्यांपासून भारताचे रक्षण करण्यासाठी, जनरल चौहान यांनी देशाच्या सायबर संरक्षण पायाभूत सुविधा वाढविण्याच्या महत्त्वपूर्णतेवर भर दिला.

5. NTPC Limited, India’s largest energy company, got third place at the ATD BEST Awards 2024. This made it the best-performing Indian company at this prestigious international event. The award was given to Ms. Rachana Singh Bhal, CGM (Strategic HR & Talent Management), at an event in New Orleans, USA, on May 21, 2024.
NTPC लिमिटेड, भारतातील सर्वात मोठी ऊर्जा कंपनी, ATD BEST Awards 2024 मध्ये तिसरे स्थान मिळवले. यामुळे ती या प्रतिष्ठित आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमात सर्वोत्तम कामगिरी करणारी भारतीय कंपनी बनली. 21 मे 2024 रोजी न्यू ऑर्लिन्स, यूएसए येथे झालेल्या कार्यक्रमात सुश्री रचना सिंग भाल, CGM (स्ट्रॅटेजिक एचआर आणि टॅलेंट मॅनेजमेंट) यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

6. This year’s Shaw Prize in Astronomy goes to Shrinivas R. Kulkarni, an astronomy professor with Indian roots who now lives in the US. He is famous for being one of the first people to study supernovae, gamma-ray bursts, millisecond pulsars, and other events in space that change over time.
खगोलशास्त्रातील या वर्षीचा शॉ पुरस्कार श्रीनिवास आर. कुलकर्णी, खगोलशास्त्राचे प्राध्यापक, भारतीय मूळ असलेले, जे आता यूएसमध्ये राहतात. तो सुपरनोव्हा, गॅमा-रे बर्स्ट, मिलिसेकंद पल्सर आणि अवकाशातील इतर घटनांचा अभ्यास करणाऱ्या पहिल्या लोकांपैकी एक म्हणून प्रसिद्ध आहे.

7. The Bank of Maharashtra grew much faster than other public sector banks in India in the fiscal year 2024. The total domestic business growth for this Pune-based institution was 15.94%, which was higher than the 13.12% growth for the State Bank of India.
2024 च्या आर्थिक वर्षात बँक ऑफ महाराष्ट्रची भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या तुलनेत खूप वेगाने वाढ झाली. या पुणे-आधारित संस्थेची एकूण देशांतर्गत व्यवसाय वाढ 15.94% होती, जी स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या 13.12% वाढीपेक्षा जास्त होती.

Current Affairs 22 May 2024

1. Researchers have been examining the Thwaites Glacier in Antarctica, which is sometimes referred to as the “Doomsday Glacier” due to its rapid melting and disastrous consequences for global sea levels. According to recent studies, the rate of ice loss has increased significantly faster than previously believed. This is primarily due to the glacier being attacked from below by warming ocean currents.
संशोधक अंटार्क्टिकामधील थ्वेट्स ग्लेशियरचे परीक्षण करत आहेत, ज्याला काहीवेळा “डूम्सडे ग्लेशियर” म्हणून संबोधले जाते कारण ते जलद वितळत आहे आणि जागतिक समुद्र पातळीसाठी घातक परिणाम आहेत. अलीकडील अभ्यासानुसार, बर्फ कमी होण्याचे प्रमाण पूर्वी मानले गेले होते त्यापेक्षा वेगाने वाढले आहे. हे मुख्यतः हिमनदीवर तापमानवाढ करणाऱ्या सागरी प्रवाहांद्वारे खालून आक्रमण केल्यामुळे आहे.

2. At 350th place in the 2024 Oxford Economics Global Cities Index, Delhi has the highest ranking of any Indian city. This ranking examines 1,000 cities’ worldwide position using multiple key criteria.
The Index provides all the information you require regarding the largest cities worldwide in five major domains: Economy, Human Capital, Environment, Governance, and Quality of Life. The sum of these ratings determines the overall rank of each city. The latest research claims that Delhi is the finest city in India and that New York is the best city in the globe.
2024 ऑक्सफर्ड इकॉनॉमिक्स ग्लोबल सिटीज इंडेक्समध्ये 350 व्या स्थानावर, दिल्ली कोणत्याही भारतीय शहराच्या मानांकनात सर्वोच्च आहे. हे रँकिंग अनेक प्रमुख निकष वापरून 1,000 शहरांच्या जगभरातील स्थानाचे परीक्षण करते.
इंडेक्स तुम्हाला जगभरातील सर्वात मोठ्या शहरांबाबत आवश्यक असलेली सर्व माहिती पाच प्रमुख डोमेनमध्ये प्रदान करतो: अर्थव्यवस्था, मानवी भांडवल, पर्यावरण, शासन आणि जीवनाची गुणवत्ता. या रेटिंगची बेरीज प्रत्येक शहराची एकूण श्रेणी निर्धारित करते. नवीनतम संशोधनाचा दावा आहे की दिल्ली हे भारतातील सर्वोत्तम शहर आहे आणि न्यूयॉर्क हे जगातील सर्वोत्तम शहर आहे.

3. On a momentous occasion to commemorate the inauguration of “Project UDBHAV,” other senior military officials, including the Honourable Raksha Mantri Shri Rajnath Singh, were in attendance. The occasion was conducted in conjunction with the Indian Military Heritage Festival. On this innovative concept, the United Services Institution of India (USI) and the Indian Army are collaborating. The aim of this initiative is to amalgamate modern strategic methodologies with the extensive historical military prowess of India.
“UDBHAV प्रकल्प” च्या उद्घाटनाच्या स्मरणार्थ एका महत्त्वपूर्ण प्रसंगी, आदरणीय रक्षा मंत्री श्री राजनाथ सिंह यांच्यासह इतर वरिष्ठ लष्करी अधिकारी उपस्थित होते. इंडियन मिलिटरी हेरिटेज फेस्टिव्हलच्या अनुषंगाने हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. या अभिनव संकल्पनेवर, युनायटेड सर्व्हिसेस इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (USI) आणि भारतीय लष्कर सहकार्य करत आहेत. भारताच्या व्यापक ऐतिहासिक लष्करी पराक्रमाशी आधुनिक धोरणात्मक पद्धती एकत्र करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.

4. Thwaites Glacier in Antarctica, which is frequently referred to as the “Doomsday Glacier” due to its rapid melting and catastrophic effects on global sea levels, has been the subject of scientific investigation. Recent research indicates that the rate of glacier loss has accelerated significantly beyond previous estimates. Primarily, this is due to the fact that increasing ocean currents are undermining the glacier.

अंटार्क्टिकामधील थ्वेट्स ग्लेशियर, ज्याला वारंवार “डूम्सडे ग्लेशियर” म्हणून संबोधले जाते त्याच्या जलद वितळणे आणि जागतिक समुद्रसपाटीवरील आपत्तीजनक परिणामांमुळे, हा वैज्ञानिक तपासणीचा विषय आहे. अलीकडील संशोधन असे दर्शविते की हिमनदीच्या नुकसानाचे प्रमाण मागील अंदाजापेक्षा लक्षणीयरीत्या वाढले आहे. प्रामुख्याने, वाढत्या सागरी प्रवाहामुळे हिमनदी कमी होत आहे.

5. In August 2023, an intriguing occurrence transpiring orbiting the black hole X-ray binary system known as “Swift J1727.8-1613” was detected by a team of Indian astronomers utilising India’s AstroSat satellite. Initially, this system was observed by the Swift telescope of NASA. From September 2 to September 14, 2023, observations conducted by AstroSat, the inaugural dedicated multi-wavelength space observatory in India, yielded an unprecedented discovery in the field of astrophysics. Collaboration among scientists affiliated with the Tata Institute of Fundamental Research, ISRO’s UR Rao Satellite Centre, IIT Guwahati, and the University of Mumbai resulted in these findings.
ऑगस्ट 2023 मध्ये, “स्विफ्ट J1727.8-1613” म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ब्लॅक होल एक्स-रे बायनरी सिस्टीमभोवती फिरत असलेली एक वेधक घटना भारताच्या ॲस्ट्रोसॅट उपग्रहाचा वापर करणाऱ्या भारतीय खगोलशास्त्रज्ञांच्या टीमने शोधून काढली. सुरुवातीला नासाच्या स्विफ्ट दुर्बिणीने या प्रणालीचे निरीक्षण केले होते. 2 सप्टेंबर ते 14 सप्टेंबर 2023 या कालावधीत, AstroSat द्वारे आयोजित केलेल्या निरीक्षणांमध्ये, भारतातील उद्घाटन समर्पित बहु-तरंगलांबी अवकाश वेधशाळा, खगोल भौतिकशास्त्राच्या क्षेत्रात एक अभूतपूर्व शोध लावला. टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च, इस्रोचे यूआर राव सॅटेलाइट सेंटर, आयआयटी गुवाहाटी आणि मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न शास्त्रज्ञांच्या सहकार्यामुळे हे निष्कर्ष निघाले.

6. In recent times, the Inter-Services Organisations (ISOs) (Command, Control, and Discipline) Act has been officially announced by the Government. This legislation grants the Commander-in-Chief or Officer-in-Command of Inter-services Organisations the authority to oversee personnel from every branch of the military, thereby promoting collaboration and operational efficiency.
अलीकडच्या काळात, इंटर-सर्व्हिसेस ऑर्गनायझेशन (ISOs) (कमांड, कंट्रोल आणि शिस्त) कायदा अधिकृतपणे सरकारने जाहीर केला आहे. हा कायदा आंतर-सेवा संघटनांच्या कमांडर-इन-चीफ किंवा ऑफिसर-इन-कमांडला लष्कराच्या प्रत्येक शाखेतील कर्मचाऱ्यांवर देखरेख करण्याचा अधिकार प्रदान करतो, ज्यामुळे सहयोग आणि ऑपरेशनल कार्यक्षमतेला चालना मिळते.

7. In a recent clarification, the Supreme Court of India expanded the definition of protected areas to encompass tiger reserves, which are vital tiger habitats, in addition to national parks and wildlife sanctuaries. This is in reference to its earlier 2023 order prohibiting mining within a one-kilometer radius of the boundaries of national parks and wildlife sanctuaries. Concerning the buffer zone established to safeguard the Sariska Wildlife Sanctuary in Rajasthan, this case is at hand.
अलीकडील एका स्पष्टीकरणात, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने राष्ट्रीय उद्याने आणि वन्यजीव अभयारण्य व्यतिरिक्त व्याघ्र अभयारण्यांचा समावेश करण्यासाठी संरक्षित क्षेत्रांची व्याख्या विस्तृत केली आहे. हे राष्ट्रीय उद्याने आणि वन्यजीव अभयारण्यांच्या सीमेच्या एक किलोमीटरच्या परिघात खाणकाम करण्यास मनाई करणाऱ्या 2023 च्या पूर्वीच्या आदेशाच्या संदर्भात आहे. राजस्थानमधील सरिस्का वन्यजीव अभयारण्याच्या सुरक्षेसाठी स्थापन केलेल्या बफर झोनशी संबंधित, हे प्रकरण हाताशी आहे.

Current Affairs 21 May 2024

1. The findings of the independent investigation into the blood contamination scandal in the United Kingdom are anticipated to be released in May 2024. This incident, according to National Health Service (NHS) personnel, is among the worst instances of substandard care in the organization’s history. As compensation, the British government intends to distribute over £10 billion to individuals who contracted HIV or hepatitis through contaminated blood products during the 1970s and 1980s. To honour the memory of the victims, a vigil was held in Westminster on the eve of their release.
युनायटेड किंगडममधील रक्त दूषित घोटाळ्याच्या स्वतंत्र तपासणीचे निष्कर्ष मे २०२४ मध्ये प्रसिद्ध होण्याची अपेक्षा आहे. नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस (NHS) च्या कर्मचाऱ्यांच्या मते ही घटना संस्थेच्या इतिहासातील निकृष्ट काळजीच्या सर्वात वाईट घटनांपैकी एक आहे. भरपाई म्हणून, ब्रिटिश सरकार 1970 आणि 1980 च्या दशकात दूषित रक्त उत्पादनांद्वारे एचआयव्ही किंवा हिपॅटायटीसचा संसर्ग झालेल्या व्यक्तींना £10 अब्ज पेक्षा जास्त वितरित करण्याचा मानस आहे. पीडितांच्या स्मृतीचा आदर करण्यासाठी, त्यांच्या सुटकेच्या पूर्वसंध्येला वेस्टमिन्स्टरमध्ये एक जागरण करण्यात आले.

2. A substantial physique of research titled “Climate Change in the Indian Mind, 2023” indicates that a considerable number of individuals residing in India harbour concerns pertaining to climate change. September and October of 2023 saw the administration of the survey by the Yale Programme on Climate Change Communication and the Centre for Voting Opinion & Trends in Election Research (CVoter). 91% of respondents concur that global warming is a fact, according to the findings.
“क्लायमेट चेंज इन इंडियन माइंड, 2023” नावाचा एक मोठा अभ्यास दर्शवितो की भारतातील बरेच लोक हवामान बदलाबद्दल चिंतित आहेत. येल प्रोग्राम ऑन क्लायमेट चेंज कम्युनिकेशन आणि सेंटर फॉर व्होटिंग ओपिनियन अँड ट्रेंड्स इन इलेक्शन रिसर्च (CVoter) ने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर 2023 मध्ये सर्वेक्षण केले. परिणाम दर्शविते की ज्यांनी उत्तर दिले त्यापैकी 91% लोक ग्लोबल वॉर्मिंग वास्तविक असल्याचे मान्य करतात.

3. Globally, antibiotic resistance is a significant public health concern. It occurs when microorganisms develop resistance to drugs, rendering infections difficult to manage. Recent revisions have been made to the Bacterial Priority Pathogens List (BPPL) by the World Health Organisation (WHO). This is a crucial measure that demonstrates their commitment to resolving the issue. The primary objective of the revision is to prioritise bacteria that pose the greatest risks and assist researchers in developing effective novel antibiotics.
जागतिक स्तरावर, प्रतिजैविक प्रतिरोधकता ही सार्वजनिक आरोग्याची महत्त्वपूर्ण चिंता आहे. जेव्हा सूक्ष्मजीव औषधांना प्रतिकार विकसित करतात, तेव्हा संक्रमण व्यवस्थापित करणे कठीण होते. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) जिवाणू प्राधान्य रोगजनकांच्या यादीत (BPPL) अलीकडील सुधारणा केल्या आहेत. हा एक महत्त्वपूर्ण उपाय आहे जो समस्येचे निराकरण करण्यासाठी त्यांची वचनबद्धता दर्शवितो. पुनरावृत्तीचे प्राथमिक उद्दिष्ट सर्वात मोठे धोका निर्माण करणाऱ्या जीवाणूंना प्राधान्य देणे आणि संशोधकांना प्रभावी नवीन प्रतिजैविक विकसित करण्यात मदत करणे हा आहे.

4. Indian commercial pilot Gopi Thotakura created history by being the first Indian to travel into space recreationally. It happened on a spacecraft operated by Blue Origin on May 19. Ten minutes from start to finish, the trip sent participants to a height of around 105 km above Earth, passing the Karman line—the boundary between Earth’s atmosphere and space.
गोपी थोटाकुरा, भारतातील व्यावसायिक पायलट, मनोरंजनात्मक अंतराळ सहलीला जाणारा भारतातील पहिला व्यक्ती बनून इतिहास घडवला. ब्लू ओरिजिनच्या मालकीच्या स्पेसशिपवर 19 मे रोजी हे घडले. सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत केवळ दहा मिनिटे चाललेल्या या फ्लाइटमधील सहभागींनी करमन रेषा ओलांडून पृथ्वीपासून सुमारे 105 किमी उंचीवर पोहोचले, जी पृथ्वीचे वातावरण आणि अंतराळ यांच्यातील रेषा आहे.

5. The International Federation of Pharmaceutical Manufacturers and Associations (IFPMA) published a new research titled “From Resistance to Resilience: Reinforcing the Response to Antimicrobial Resistance.” Released in association with Airfinity, this paper projects into 2033 to examine potential changes in the antibiotic development pipeline. It underlines the need of development as antimicrobial resistance (AMR) is getting worse. According to the World Health Organisation, this resistance is a serious concern to world health and is associated with around 1.2 million direct and 5 million annual fatalities worldwide.
इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ फार्मास्युटिकल मॅन्युफॅक्चरर्स अँड असोसिएशन (IFPMA) ने “प्रतिरोधापासून लवचिकता: प्रतिजैविक प्रतिरोधक प्रतिक्रियेला बळकट करणे” हे नवीन संशोधन प्रकाशित केले. एअरफिनिटीच्या सहकार्याने प्रसिद्ध झालेला, हा पेपर 2033 मध्ये प्रतिजैविक विकास पाइपलाइनमधील संभाव्य बदलांचे परीक्षण करण्यासाठी प्रोजेक्ट करतो. ते विकासाची गरज अधोरेखित करते कारण प्रतिजैविक प्रतिकार (एएमआर) खराब होत आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या मते, हा प्रतिकार जागतिक आरोग्यासाठी एक गंभीर चिंतेचा विषय आहे आणि जगभरात सुमारे 1.2 दशलक्ष थेट आणि 5 दशलक्ष वार्षिक मृत्यूंशी संबंधित आहे.

6. The Indian Navy’s ships INS Delhi, INS Shakti, and INS Kiltan just arrived in Manila. On a significant visit, they are fortifying marine relations between the Philippines and India. The Philippines Navy officially welcomed the fleet ships from the Eastern Fleet when they arrived.
भारतीय नौदलाची जहाजे INS दिल्ली, INS शक्ती आणि INS Kiltan नुकतीच मनिला येथे दाखल झाली. महत्त्वपूर्ण भेटीदरम्यान ते फिलीपिन्स आणि भारत यांच्यातील सागरी संबंध अधिक मजबूत करत आहेत. फिलीपिन्स नौदलाने ईस्टर्न फ्लीटमधील फ्लीट जहाजे आल्यावर त्यांचे अधिकृतपणे स्वागत केले.

7. 200 broad-gauge passenger carriages will be supplied to Bangladesh Railways by RITES Limited, a government-owned firm and the exporting arm of Indian Railways, under a recent major deal. The transaction, which was valued at USD 111.26 million (about Rs 915 crore), was funded by the European Investment Bank. It emerged from an international purchasing procedure.
सरकारी मालकीची कंपनी आणि भारतीय रेल्वेची निर्यात करणारी शाखा RITES लिमिटेड द्वारे बांगलादेश रेल्वेला 200 ब्रॉड-गेज पॅसेंजर कॅरेजचा पुरवठा अलीकडील मोठ्या करारांतर्गत केला जाईल. USD 111.26 दशलक्ष (सुमारे 915 कोटी रुपये) मूल्य असलेल्या या व्यवहाराला युरोपियन इन्व्हेस्टमेंट बँकेने निधी दिला होता. हे आंतरराष्ट्रीय खरेदी प्रक्रियेतून उदयास आले.

Current Affairs 20 May 2024

1. The Supreme Court of India rendered a momentous verdict affirming the primacy of decisions issued by the Constitution bench above those made by lesser courts. The Haryana Village Common Lands (Regulation) Act, 1961 was invoked in response to a problematic judgement made in 2022 over land-holding rights.
भारतीय सुप्रीम कोर्टाने घटनापीठाने दिलेल्या निर्णयांच्या प्राथमिकतेची पुष्टी करणारा एक महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे जो कमी न्यायालयांनी दिलेल्या निर्णयांपेक्षा वरचा आहे. हरियाणा व्हिलेज कॉमन लँड्स (रेग्युलेशन) ऍक्ट, 1961 ची 2022 मध्ये जमीन-धारणा हक्कांबाबत करण्यात आलेल्या समस्याग्रस्त निकालाच्या प्रतिसादात करण्यात आली.

2. The Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) has issued a warning specifically addressing the unlawful practice of using calcium carbide to artificially ripen fruits, targeting dealers and Food Business Operators (FBOs). During the season when mangoes are ripening, this restriction is enforced with greater rigour. The Food Safety Authority of India (FSSAI) has issued a cautionary notice on the potential health hazards associated with this medication. Additionally, the FSSAI has instructed state Food Safety Departments to enforce strict measures against those who violate the FSS Act of 2006 and its corresponding regulations.
भारतीय सुप्रीम कोर्टाने घटनापीठाने दिलेल्या निर्णयांच्या प्राथमिकतेची पुष्टी करणारा एक महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे जो कमी न्यायालयांनी दिलेल्या निर्णयांपेक्षा वरचा आहे. हरियाणा व्हिलेज कॉमन लँड्स (रेग्युलेशन) ऍक्ट, 1961 ची 2022 मध्ये जमीन-धारणा हक्कांबाबत करण्यात आलेल्या समस्याग्रस्त निकालाच्या प्रतिसादात करण्यात आली.

3. In May 2023, the Indian Army organised a unique expedition in Arunachal Pradesh exclusively for military specialists. The objective of this initiative was to provide individuals with a more comprehensive understanding of the circumstances and challenges faced by military personnel stationed near the Line of Actual Control (LAC) with China.
मे 2023 मध्ये, भारतीय सैन्याने अरुणाचल प्रदेशमध्ये केवळ लष्करी तज्ञांसाठी एक अनोखी मोहीम आयोजित केली होती. चीनसोबतच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेजवळ (LAC) तैनात असलेल्या लष्करी कर्मचाऱ्यांना भेडसावणाऱ्या परिस्थिती आणि आव्हानांबद्दल लोकांना अधिक व्यापक समज प्रदान करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश होता.

4. The European Commission has given Microsoft until May 27 to talk about any risks that might come with the creative AI features in its search engine, Bing. The main worry is that generative AI could be used to make deepfakes and other types of automatic content manipulation that could trick voters.
युरोपियन कमिशनने मायक्रोसॉफ्टला त्याच्या सर्च इंजिन, बिंगमधील क्रिएटिव्ह एआय वैशिष्ट्यांसह येणाऱ्या कोणत्याही जोखमींबद्दल बोलण्यासाठी 27 मे पर्यंत वेळ दिला आहे. मुख्य चिंतेची बाब अशी आहे की जनरेटिव्ह AI चा वापर डीपफेक आणि इतर प्रकारच्या स्वयंचलित सामग्री हाताळणीसाठी केला जाऊ शकतो ज्यामुळे मतदारांना फसवू शकते.

5. In 2022, the Supreme Court of India agreed to make a change to the Punjab Village Common Lands (Regulation) Act, 1961. With this change, gramme panchayats can now take care of shamlat deh, which is the shared land in the village. It was overturned by a Bench of Justices B R Gavai and Sandeep Mehta in May 2023, who said the first one didn’t take the Constitution Bench’s ruling in Bhagat Ram vs. State of Punjab (1967) seriously enough.
2022 मध्ये, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने पंजाब व्हिलेज कॉमन लँड्स (रेग्युलेशन) कायदा, 1961 मध्ये बदल करण्यास सहमती दर्शवली. या बदलामुळे, ग्रामपंचायती आता गावातील सामायिक जमीन असलेल्या शामलत देहाची काळजी घेऊ शकतात. न्यायमूर्ती बी आर गवई आणि न्यायमूर्ती संदीप मेहता यांच्या खंडपीठाने मे 2023 मध्ये ते रद्द केले, ज्यांनी म्हटले की पहिल्याने भगत राम विरुद्ध पंजाब राज्य (1967) मधील घटनापीठाचा निर्णय पुरेसा गांभीर्याने घेतला नाही.

6. The Reserve Bank of India (RBI) told Non-Banking Financial Companies (NBFCs) in March that they had to be very careful to follow the rules for gold loans. This made it harder for them to do business. Because IIFL Finance broke these rules, they could not give out any more gold loans.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने मार्चमध्ये बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्यांना (NBFCs) सांगितले होते की त्यांना सोने कर्जासाठी नियमांचे पालन करण्यासाठी खूप काळजी घ्यावी लागेल. त्यामुळे त्यांना व्यवसाय करणे कठीण झाले. आयआयएफएल फायनान्सने हे नियम तोडल्यामुळे ते आणखी सोने कर्ज देऊ शकले नाहीत.

Current Affairs 18 May 2024

1. The European Union has recently developed a greater apprehension regarding the generative artificial intelligence (AI) technologies utilised by major technology companies such as Microsoft. This is because these technologies may pose a threat during the upcoming EU elections, which will be held throughout the 27-member bloc from June 6th to June 9th.
युरोपियन युनियनने अलीकडेच मायक्रोसॉफ्ट सारख्या मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या जनरेटिव्ह आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तंत्रज्ञानाबाबत मोठी भीती निर्माण केली आहे. कारण 6 जून ते 9 जून या कालावधीत 27-सदस्यीय गटामध्ये होणाऱ्या आगामी EU निवडणुकांमध्ये या तंत्रज्ञानामुळे धोका निर्माण होऊ शकतो.

2. India recently surpassed the significant payment milestone of $100 billion. It surpassed $112 billion during the fiscal year 2022–23. A remarkable $29 billion was repatriated to India during the December quarter at this zenith. This indicates that money sent back to India is increasing significantly.
भारताने अलीकडेच 100 अब्ज डॉलरचा महत्त्वपूर्ण पेमेंट टप्पा पार केला आहे. 2022-23 या आर्थिक वर्षात ते 112 अब्ज डॉलर्सच्या पुढे गेले. या शिखरावर डिसेंबर तिमाहीत उल्लेखनीय $29 अब्ज भारतात परत करण्यात आले. हे सूचित करते की भारतात परत पाठवलेल्या पैशांमध्ये लक्षणीय वाढ होत आहे.

3. Sunil Chhetri, the captain of the Indian national football team, has announced his intention to retire. With this significant event, the lengthy and prosperous career of one of India’s most renowned football players comes to an end. Professional football player Sunil Chhetri has served as captain of both the Kolkata FC and the Indian national team. For numerous years, Chhetri has been an indispensable figure in Indian football. He is renowned for his leadership prowess, aptitude for scoring goals, and amiable demeanour.
भारतीय राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचा कर्णधार सुनील छेत्री याने निवृत्तीचा इरादा जाहीर केला आहे. या महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमासह, भारतातील सर्वात प्रसिद्ध फुटबॉल खेळाडूंपैकी एकाची दीर्घ आणि समृद्ध कारकीर्द संपुष्टात आली आहे. व्यावसायिक फुटबॉल खेळाडू सुनील छेत्री याने कोलकाता एफसी आणि भारतीय राष्ट्रीय संघाचे कर्णधार म्हणून काम केले आहे. अनेक वर्षांपासून छेत्री भारतीय फुटबॉलमधील एक अपरिहार्य व्यक्तिमत्त्व आहे. तो त्याच्या नेतृत्वाचा पराक्रम, गोल करण्याची क्षमता आणि मिलनसार वर्तनासाठी प्रसिद्ध आहे.

4. The newly formed Dutch government, led by the nationalist Party for Freedom (PVV), which is led by Geert Wilders, intends to violate European Union immigration regulations. Following Wilders’ recent election victory and subsequent formation of an alliance with three other right-wing parties, this decision was reached. This action demonstrates a shift towards stricter asylum regulations and may complicate matters with Brussels.
नॅशनलिस्ट पार्टी फॉर फ्रीडम (पीव्हीव्ही) च्या नेतृत्वाखाली नव्याने स्थापन झालेल्या डच सरकारचे नेतृत्व गीर्ट वाइल्डर्सने केले आहे, युरोपियन युनियन इमिग्रेशन नियमांचे उल्लंघन करण्याचा हेतू आहे. वाइल्डर्सच्या नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीत विजय आणि त्यानंतर इतर तीन उजव्या पक्षांसोबत युती केल्यानंतर, हा निर्णय झाला. ही कृती कठोर आश्रय नियमांकडे बदल दर्शवते आणि ब्रुसेल्समधील प्रकरणे गुंतागुंतीत करू शकतात.

5. Prior to the 77th session of the World Health Assembly, the World Health Organisation (WHO) published its 2024 Global Report on Neglected Tropical Diseases (NTDs).
The report details the advancements achieved in 2023 with respect to the execution of the Roadmap for Neglected Tropical Diseases 2021-2030.
जागतिक आरोग्य असेंब्लीच्या 77 व्या सत्रापूर्वी, जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) दुर्लक्षित उष्णकटिबंधीय रोगांवर (NTDs) 2024 चा जागतिक अहवाल प्रकाशित केला.
2021-2030 च्या दुर्लक्षित उष्णकटिबंधीय रोगांसाठी रोडमॅपच्या अंमलबजावणीच्या संदर्भात 2023 मध्ये प्राप्त झालेल्या प्रगतीचा अहवालात तपशील देण्यात आला आहे.

6. Two of the most senior district judges in Himachal Pradesh recently petitioned the Supreme Court with complaints that their seniority and merit were disregarded during the selection process for judges by the Himachal Pradesh HC collegium.
Concerns are raised regarding the extent to which the process established by the Supreme Court for selecting High Court judges is adhered to. A petition advocating for the reinstatement of the National Judicial Appointments Commission (NJAC) and the cessation of the Collegium system of judicial appointments was denied acceptance by the Supreme Court registry in April.
हिमाचल प्रदेशातील दोन सर्वात वरिष्ठ जिल्हा न्यायाधीशांनी नुकतीच सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती की हिमाचल प्रदेश हायकोर्ट कॉलेजियमने न्यायाधीशांच्या निवड प्रक्रियेदरम्यान त्यांची सेवाज्येष्ठता आणि गुणवत्तेकडे दुर्लक्ष केले होते. उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची निवड करण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने स्थापन केलेल्या प्रक्रियेचे कितपत पालन केले जाते, याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
नॅशनल ज्युडिशियल अपॉइंटमेंट कमिशन (NJAC) ची पुनर्स्थापना आणि न्यायालयीन नियुक्त्यांची कॉलेजियम प्रणाली बंद करण्याची वकिली करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायालयाच्या रजिस्ट्रीने एप्रिलमध्ये स्वीकारण्यास नकार दिला होता.

7. China is approaching a critical juncture in scientific progress as it advances towards the development of the High Energy Photon Source (HEPS), an advanced fourth-generation synchrotron light source. This achievement elevates China to a limited number of countries that possess the capability to generate X-rays of exceptional brightness on a global scale.
हिमाचल प्रदेशातील दोन सर्वात वरिष्ठ जिल्हा न्यायाधीशांनी नुकतीच सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती की हिमाचल प्रदेश हायकोर्ट कॉलेजियमने न्यायाधीशांच्या निवड प्रक्रियेदरम्यान त्यांची सेवाज्येष्ठता आणि गुणवत्तेकडे दुर्लक्ष केले होते. उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची निवड करण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने स्थापन केलेल्या प्रक्रियेचे कितपत पालन केले जाते, याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. नॅशनल ज्युडिशियल अपॉइंटमेंट कमिशन (NJAC) ची पुनर्स्थापना आणि न्यायालयीन नियुक्त्यांची कॉलेजियम प्रणाली बंद करण्याची वकिली करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायालयाच्या रजिस्ट्रीने एप्रिलमध्ये स्वीकारण्यास नकार दिला होता.

8. China is approaching a critical juncture in scientific progress as it advances towards the development of the High Energy Photon Source (HEPS), an advanced fourth-generation synchrotron light source. This achievement elevates China to a limited number of countries that possess the capability to generate X-rays of exceptional brightness on a global scale.
उच्च ऊर्जा फोटॉन स्त्रोत (HEPS) च्या विकासाच्या दिशेने प्रगती करत असताना चीन वैज्ञानिक प्रगतीच्या एका महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर पोहोचत आहे, एक प्रगत चौथ्या पिढीतील सिंक्रोट्रॉन प्रकाश स्रोत. या यशामुळे चीनला जागतिक स्तरावर अपवादात्मक ब्राइटनेसचे क्ष-किरण निर्माण करण्याची क्षमता असलेल्या मर्यादित देशांपर्यंत पोहोचते.

9. The distinguished Indian author Ruskin Bond has been awarded the Sahitya Akademi Fellowship, the organization’s highest literary honour.
प्रतिष्ठित भारतीय लेखक रस्किन बाँड यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप, संस्थेचा सर्वोच्च साहित्य सन्मान प्रदान करण्यात आला आहे.

10. The interim parole application of the Delhi Chief Minister, who was apprehended by the Enforcement Directorate in March 2024 in connection with the Delhi Liquor Policy case, was approved by the Supreme Court of India. The court ruled that interim bail, also referred to as provisional release, may be granted in specific circumstances where compelling reasons and grounds exist, even if standard bail would not be deemed justifiable.
दिल्ली मद्य धोरण प्रकरणी मार्च 2024 मध्ये अंमलबजावणी संचालनालयाने अटक केलेल्या दिल्लीच्या मुख्यमंत्र्यांचा अंतरिम पॅरोल अर्ज भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने मंजूर केला. न्यायालयाने निर्णय दिला की अंतरिम जामीन, ज्याला तात्पुरती सुटका देखील म्हटले जाते, विशिष्ट परिस्थितीत मंजूर केले जाऊ शकते जेथे सक्तीची कारणे आणि कारणे अस्तित्वात आहेत, जरी मानक जामीन न्याय्य मानला जाणार नाही.

Current Affairs 17 May 2024

1. Recently, in Yellowstone National Park, scientists discovered “giant” viruses that are estimated to be around 1.5 billion years old. This is an enormous discovery. These viruses are referred to as “giant” because their genomes are considerably larger than those of the majority of viruses. They unexpectedly do not cause harm to humans and provide vital information regarding the origin of life on Earth.
अलीकडे, यलोस्टोन नॅशनल पार्कमध्ये, शास्त्रज्ञांना सुमारे 1.5 अब्ज वर्षे जुने “जायंट” विषाणू सापडले. हा एक मोठा शोध आहे. या विषाणूंना “जायंट” असे संबोधले जाते कारण त्यांचे जीनोम बहुसंख्य विषाणूंपेक्षा बरेच मोठे आहेत. ते अनपेक्षितपणे मानवांना हानी पोहोचवत नाहीत आणि पृथ्वीवरील जीवनाच्या उत्पत्तीबद्दल महत्त्वपूर्ण माहिती प्रदान करतात.

2. The introduction of the Blue Residency card in 2023 marked a significant milestone in the United Arab Emirates’ commitment to environmental protection. Sheikh Mohammed bin Rashid, the Ruler and Prime Minister of Dubai, unveiled a novel visa initiative that grants individuals the opportunity to reside in the city for a period of ten years in exchange for their exceptional environmental conservation endeavours.
2023 मध्ये ब्लू रेसिडेन्सी कार्डचा परिचय युनायटेड अरब अमिरातीच्या पर्यावरण संरक्षणाच्या वचनबद्धतेमध्ये एक महत्त्वपूर्ण टप्पा म्हणून ओळखला जातो. दुबईचे शासक आणि पंतप्रधान शेख मोहम्मद बिन रशीद यांनी एका अभिनव व्हिसा उपक्रमाचे अनावरण केले जे लोकांना त्यांच्या अपवादात्मक पर्यावरण संवर्धन प्रयत्नांच्या बदल्यात दहा वर्षांच्या कालावधीसाठी शहरात राहण्याची संधी देते.

3. On May 14, 2024, Paris hosted the inaugural Summit on Clean culinary, a pivotal event in the struggle against the severe environmental and health issues in Africa that are attributable to traditional culinary practices. The meeting, the primary objective of which was to effect change throughout the continent where people continue to cook with biomass fuels such as wood and charcoal, was attended by more than a thousand delegates from nearly sixty countries.
14 मे 2024 रोजी, पॅरिसने स्वच्छ पाककृतीवरील उद्घाटन शिखर परिषदेचे आयोजन केले होते, आफ्रिकेतील गंभीर पर्यावरणीय आणि आरोग्यविषयक समस्यांविरुद्धच्या संघर्षातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम जो पारंपारिक पाक पद्धतींना कारणीभूत आहे. मीटिंग, ज्याचा प्राथमिक उद्देश संपूर्ण खंडात बदल घडवून आणणे हा होता जिथे लोक लाकूड आणि कोळशासारख्या बायोमास इंधनांसह स्वयंपाक करत राहतात, जवळजवळ साठ देशांतील एक हजाराहून अधिक प्रतिनिधी उपस्थित होते.

4. Blockout 2024 is an emerging digital movement advocating for the cessation of celebrity and influencer followings on popular social media platforms such as TikTok and Instagram. It gained prominence following the Met Gala, an opulent fashion event that transpired amidst the ongoing humanitarian crisis in Gaza. Proponents of the movement criticise celebrities for their inaction regarding the situation in Gaza.
14 मे 2024 रोजी, पॅरिसने स्वच्छ पाककृतीवरील उद्घाटन शिखर परिषदेचे आयोजन केले होते, आफ्रिकेतील गंभीर पर्यावरणीय आणि आरोग्यविषयक समस्यांविरुद्धच्या संघर्षातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम जो पारंपारिक पाक पद्धतींना कारणीभूत आहे. मीटिंग, ज्याचा प्राथमिक उद्देश संपूर्ण खंडात बदल घडवून आणणे हा होता जिथे लोक लाकूड आणि कोळशासारख्या बायोमास इंधनांसह स्वयंपाक करत राहतात, जवळजवळ साठ देशांतील एक हजाराहून अधिक प्रतिनिधी उपस्थित होते.

5. Venezuela is the first developed nation to have completely lost all of its glaciers, representing a significant environmental shift. The Humboldt glacier in the Andes, which was once enormous, has diminished to less than 2 hectares, according to new research; therefore, it is an ice field and no longer a glacier.
व्हेनेझुएला हे पहिले विकसित राष्ट्र आहे ज्याने आपल्या सर्व हिमनद्या पूर्णपणे गमावल्या आहेत, जे एक महत्त्वपूर्ण पर्यावरणीय बदल दर्शविते. अँडीजमधील हम्बोल्ट हिमनदी, जी एकेकाळी प्रचंड होती, ती नवीन संशोधनानुसार २ हेक्टरपेक्षा कमी झाली आहे; म्हणून, ते बर्फाचे क्षेत्र आहे आणि यापुढे हिमनदी नाही.

6. The Uttarakhand government has come to the realisation that the renowned Char Dham Yatra necessitates enhanced management due to the escalating number of participants, which is exacerbating the already tumultuous situation. The formation of a “Dharmik Yatra Authority” is being considered in order to ensure the seamless operation of these pilgrimages. This modification is necessitated by the substantial influx of followers this year, which has placed considerable strain on the existing management systems.
उत्तराखंड सरकारला याची जाणीव झाली आहे की प्रसिद्ध चार धाम यात्रेला सहभागींच्या वाढत्या संख्येमुळे वर्धित व्यवस्थापन आवश्यक आहे, ज्यामुळे आधीच गोंधळलेली परिस्थिती आणखीनच वाढली आहे. या तीर्थक्षेत्रांचे कामकाज सुरळीतपणे चालावे यासाठी ‘धार्मिक यात्रा प्राधिकरण’ स्थापन करण्याचा विचार केला जात आहे. या वर्षी अनुयायांच्या भरघोस ओघाने हा बदल करणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे विद्यमान व्यवस्थापन प्रणालींवर मोठा ताण पडला आहे.

Current Affairs 16 May 2024

1. In an attempt to better acknowledge early careers, the Infosys Science Foundation (ISF) recently implemented significant modifications to the Infosys Prize. May 15 marks the reduction in the minimum age requirement for prize recipients from 50 to 40 years. This permits a greater number of individuals to access. The award is now centred on individuals in their early careers, as opposed to those in the middle of their careers. Identifying and addressing the potential for future academic achievement is the objective.
सुरुवातीच्या करिअरला अधिक चांगल्या प्रकारे ओळखण्याच्या प्रयत्नात, इन्फोसिस सायन्स फाउंडेशन (ISF) ने अलीकडेच इन्फोसिस पारितोषिकामध्ये महत्त्वपूर्ण बदल लागू केले आहेत. 15 मे रोजी बक्षीस प्राप्तकर्त्यांसाठी किमान वयोमर्यादा 50 ते 40 वर्षे कमी केली जाईल. हे मोठ्या संख्येने लोकांना प्रवेश करण्याची परवानगी देते. हा पुरस्कार आता त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकीर्दीतील व्यक्तींवर केंद्रित आहे, त्यांच्या करिअरच्या मध्यभागी असलेल्यांना विरोध केला आहे. भविष्यातील शैक्षणिक कामगिरीची क्षमता ओळखणे आणि संबोधित करणे हे उद्दिष्ट आहे.

2. In 2023, India experienced the highest number of reported Internet shutdowns globally for the sixth consecutive year. According to the Keep It On coalition, a civil advocacy organisation, 116 incidents occurred wherein the Internet was intentionally disconnected in various regions of the country.
2023 मध्ये, भारताने सलग सहाव्या वर्षी जागतिक स्तरावर सर्वाधिक नोंदवलेले इंटरनेट शटडाउन अनुभवले. कीप इट ऑन कोलिशन या नागरी वकिली संस्थेच्या म्हणण्यानुसार, 116 घटना घडल्या ज्यात देशातील विविध क्षेत्रांमध्ये जाणूनबुजून इंटरनेट डिस्कनेक्ट करण्यात आले.

3. By introducing a “auto-mode settlement” procedure, the Employees’ Provident Fund Organisation (EPFO) has simplified the process of resolving claims for loans used for financing purposes such as accommodation, education, and marriage. Streamlining the procedure and decreasing reliance on human intervention, this novel concept signifies a progression towards expedited and more effective management.
“ऑटो-मोड सेटलमेंट” प्रक्रिया सुरू करून, कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) ने निवास, शिक्षण आणि विवाह यासारख्या वित्तपुरवठ्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कर्जांचे दावे सोडवण्याची प्रक्रिया सुलभ केली आहे. प्रक्रिया सुव्यवस्थित करणे आणि मानवी हस्तक्षेपावरील अवलंबित्व कमी करणे, ही नवीन संकल्पना जलद आणि अधिक प्रभावी व्यवस्थापनाकडे प्रगती दर्शवते.

4. Following the deployment of Chinese personnel to the frontier from April to May 2020, the Indian Army has increased its presence in Eastern Ladakh. This region is home to more than 500 tanks and infantry battle vehicles, including Quick Reaction Fighting Vehicles manufactured in India. The area is renowned for its challenging terrain and severe climate.
एप्रिल ते मे 2020 पर्यंत सीमेवर चीनी जवानांच्या तैनातीनंतर, भारतीय लष्कराने पूर्व लडाखमध्ये आपली उपस्थिती वाढवली आहे. हा प्रदेश 500 हून अधिक रणगाडे आणि पायदळ युद्ध वाहनांचे घर आहे, ज्यात भारतात उत्पादित क्विक रिॲक्शन फायटिंग व्हेइकल्सचा समावेश आहे. हा परिसर त्याच्या आव्हानात्मक भूभागासाठी आणि तीव्र हवामानासाठी प्रसिद्ध आहे.

5. A recent collaboration between Japan and the United States involves the development of interceptors capable of intercepting hypersonic missiles. For the two nations to formalise this agreement, a contract with a value exceeding $3 billion was executed. An August meeting at Camp David, which also included South Korea, conceived the notion.
जपान आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यातील अलीकडील सहकार्यामध्ये हायपरसॉनिक क्षेपणास्त्रांना रोखण्यास सक्षम इंटरसेप्टर्स विकसित करणे समाविष्ट आहे. हा करार औपचारिक करण्यासाठी दोन राष्ट्रांसाठी, $3 अब्ज पेक्षा जास्त मूल्याचा करार अंमलात आणला गेला. कॅम्प डेव्हिड येथे ऑगस्टमध्ये झालेल्या बैठकीमध्ये दक्षिण कोरियाचाही समावेश होता.

6. “XoRehab,” a novel Internet of Things (IoT)-enabled wheelchair device, was recently unveiled at the IIIT Bangalore. This innovation was supported by the Centre for the Internet of Ethical Things and various government and international organisations. Designed to assist post-operative stroke patients in recovering, this device attempts to resolve the practical obstacles that patients frequently encounter when attempting to engage in regular exercise.
“XoRehab”, एक नवीन इंटरनेट ऑफ थिंग्ज (IoT) सक्षम व्हीलचेअर उपकरण, अलीकडेच IIIT बंगलोर येथे अनावरण करण्यात आले. या नवोपक्रमाला सेंटर फॉर द इंटरनेट ऑफ एथिकल थिंग्ज आणि विविध सरकारी आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी पाठिंबा दिला होता. पोस्ट-ऑपरेटिव्ह स्ट्रोकच्या रुग्णांना बरे होण्यासाठी मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेले, हे उपकरण नियमित व्यायामात व्यस्त असताना रुग्णांना वारंवार येणाऱ्या व्यावहारिक अडथळ्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न करते.

7. The Indian Army’s aerial defence capabilities will be enhanced subsequent to the procurement of additional Russian Igla-S very short-range air defence weapons (VSHORAD). The advent of these systems—estimated to occur between the late months of May and early June—will dictate the defensive strategies employed by the Army. Igla-S components are assembled in India by Adani Defence Systems And Technologies Limited (ADSTL) in accordance with an agreement with Rosoboronexport. The agreement worth 260 crores comprises the procurement of 48 Igla-S launchers, 100 missiles, 48 night sights, and a missile testing station.
अतिरिक्त रशियन Igla-S अतिशय कमी-श्रेणी हवाई संरक्षण शस्त्रे (VSHORAD) खरेदी केल्यानंतर भारतीय लष्कराची हवाई संरक्षण क्षमता वाढवली जाईल. या प्रणाल्यांचे आगमन-मे महिन्याच्या अखेरीस आणि जूनच्या सुरुवातीच्या दरम्यान होण्याचा अंदाज- लष्कराने नियोजित केलेल्या बचावात्मक रणनीती ठरवतील. Rosoboronexport सोबत झालेल्या करारानुसार अदानी डिफेन्स सिस्टम्स अँड टेक्नॉलॉजीज लिमिटेड (ADSTL) द्वारे Igla-S घटक भारतात एकत्र केले जातात. 260 कोटी रुपयांच्या या करारात 48 इग्ला-एस लाँचर, 100 क्षेपणास्त्रे, 48 रात्रीची ठिकाणे आणि क्षेपणास्त्र चाचणी केंद्र खरेदीचा समावेश आहे.

8. In recent years, employment in India has increased significantly, with more than 80 million additional positions being created between 2017-18 and 2022-23. The exponential expansion of this phenomenon has incited discourse, as various perspectives surface regarding its foundational factors and its long-term viability.
अलिकडच्या वर्षांत, भारतातील रोजगारामध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे, 2017-18 आणि 2022-23 दरम्यान 80 दशलक्षाहून अधिक अतिरिक्त पदे निर्माण झाली आहेत. या घटनेच्या घातांकीय विस्ताराने प्रवचनाला उत्तेजन दिले आहे, कारण त्याच्या मूलभूत घटकांबद्दल आणि दीर्घकालीन व्यवहार्यतेबद्दल विविध दृष्टीकोन समोर आले आहेत.